h. Leyse ليس

لَيْسَ

وَ الثَّامِنُ لَيْسَ؛ وَ هُوَ يُفِيدُ نَفْيَ الْخَبَرِ عَنِ الْاِسْمِ فِي وَقْتِ الْحَالِ، نَحْوُ؛ لَيْسَ مُحَمَّدٌ فَاهِمًا

وَ الثَّامِنُ لَيْسَ səkkizincisi leyse, وَ هُوَ və o leyse, يُفِيدُ ifadə edir, نَفْيَ الْخَبَرِ xəbərin inkarını, yəni olumsuzluğunu, عَنِ الْاِسْمِ isimdən, فِي وَقْتِ الْحَالِ hal vaxtında, yəni indi, نَحْوُ misalı belədir; لَيْسَ مُحَمَّدٌ فَاهِمًا “Məhəmməd anlayışlı deyil” kimi.

Leyse

Nəsx edənlərin birinci qismi, yəni Mübtədanı ref və Xəbərini nəsb edən on üç feilın səkkizincisi leyse-dir. Bu leyse, hal zamanı xəbərin isimdən inkarını, yəni olumsuzluğunu ifadə edir. Qısası, xəbərin mənası olumsuz olaraq ismə yansıyır, misalı belədir;

لَيْسَ مُحَمَّدٌ فَاهِمًا

“Məhəmməd anlayışlı deyil” kimi.

لَيْسَ مُحَمَّدٌ فَاهِمًا Məhəmməd anlayışlı deyil
فِعْلٌ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْفَتْحِ، تَرْفَعُ اسْمَهَا وَ تَنْصِبُ خَبَرَهَا	لَيْسَ
Fətha üzərində məbni keçmiş feil, ismini ref, xəbərini nəsb edir
اِسْمُ لَيْسَ، مَرْفُوعٌ بِهَا وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ	مُحَمَّدٌ
Leyse-nin ismi, leyse ilə merfu, ref alaməti sonundakı zahir dammə
خَبَرُ لَيْسَ، مَنْصُوبٌ بِهَا وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْفَتْحَةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ	فَاهِمًا
Leyse-nin xəbəri, leyse ilə mənsub, nəsb alaməti sonundakı zahir fətha