İrab üzərinə bir tədrib
تَدْرِيبٌ عَلَى الْإِعْرَابِ
İrab üzərində bir məşq
أَعْرِبِ الْجُمَلَ الْآتِيَةَ؛
Aşağıdakı cümlələri irab et!
| قَائِمٌ | مُحَمَّدٌ |
| Xəbər | Mübtəda |
| Məhəmməd ayaqdadır | |
| أَبُوهُ | حَضَرَ | مُحَمَّدٌ |
| Fail | Fəil | Mübtəda |
| Xəbər | ||
| Fəil cümləsi | ||
| Mahallən mərfu | ||
| Məhəmməd, atası gələndir | ||
| مُسَافِرٌ | أَبُوهُ | مُحَمَّدٌ |
| Xəbər | Mübtəda | Mübtəda |
| Xəbər | ||
| İsim cümləsi | ||
| Mahallən mərfu | ||
| Məhəmməd, atası səfərə çıxandır | ||
| فِي الدَّارِ | مُحَمَّدٌ |
| Cər və Məcrur | Mübtəda |
| Məhəmməd evdədir | |
| عِنْدَكَ | مُحَمَّدٌ |
| Zərf | Mübtəda |
| Məhəmməd yanındadır | |
مُحَمَّدٌ; mübtəda, ibtidə ilə mərfu, onun mərfu olmasının əlaməti axırında zahir olan dammədir. قَائِمٌ; mübtədanın xəbəri, mübtəda ilə mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir olan dammədir.
مُحَمَّدٌ sözü; mübtəda, ibtidə ilə mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir dammədir. قَائِمٌ sözü; mübtədanın xəbəri, mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir dammədir.
مُحَمَّدٌ; mübtəda, ibtidə ilə mərfu, onun mərfu olmasının əlaməti axırında zahir olan dammədir. حَضَرَ; keçmiş zaman feli, fəthə üzərində məbni, i'rabda yeri yoxdur. أَبُو; حضر felinin faili, mərfu, mərfu olmasının əlaməti; Əsma-i Xamsədən olduğu üçün dammədən naib olan vavdır. Müzafdır. الْهَاءُ; birləşmiş zamir, dammə üzərində məbni, izafət ilə mahallen məcrur, müzafun ileyhdir. Feli və faildən ibarət olan, yəni حَضَرَ أَبُوهُ feli cümləsi, mübtəda olan مُحَمَّدٌ sözünün xəbəri olub mahallen mərfudur. Mübtəda ilə xəbəri arasındakı rabitə isə sənin أَبُوهُ sözündə müzafun ileyh kimi olan zamirdir.
مُحَمَّدٌ sözü; mübtəda, ibtidə ilə mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir dammədir. حَضَرَ sözü; keçmiş zaman feli, fəthə üzərində məbni, i'rabda yeri yoxdur. أَبُو sözü; حضر felinin faili, mərfu, mərfu olmasının əlaməti; Əsma-i Xamsədən olduğu üçün dammədən naib olan vavdır. Müzafdır. الْهَاءُ sözü; birləşmiş zamir, dammə üzərində məbni, izafət ilə mahallen məcrur, müzafun ileyhdir. Feli və faildən ibarət olan, yəni حَضَرَ أَبُوهُ feli cümləsi, mübtəda olan مُحَمَّدٌ sözünün xəbəri olub mahallen mərfudur. Mübtəda ilə xəbəri arasındakı rabitə isə sənin أَبُوهُ sözündə müzafun ileyh kimi olan zamirdir.
مُحَمَّدٌ; birinci mübtəda, ibtidə ilə mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir olan dammədir. أَبُو; ikinci mübtəda, mərfu, mərfu olmasının əlaməti; Əsma-i Xamsədən olduğu üçün dammədən naib olan vavdır. Müzafdır. الْهَاءُ; birləşmiş zamir, dammə üzərində məbni, izafət ilə mahallen məcrur, müzafun ileyhdir. مُسَافِرٌ; ikinci mübtədanın xəbəri, mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir olan dammədir. İkinci mübtəda və onun xəbəri, yəni أَبُوهُ مُسَافِرٌ isim cümləsi, birinci mübtəda olan مُحَمَّدٌ sözünün xəbəri olub mahallen mərfudur. Birinci mübtəda ilə bu isim cümləsi arasındakı rabitə isə sənin أَبُوهُ sözündəki zamirdir.
مُحَمَّدٌ sözü; birinci mübtəda, ibtidə ilə mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir dammədir. أَبُو sözü; ikinci mübtəda, mərfu, mərfu olmasının əlaməti; Əsma-i Xamsədən olduğu üçün dammədən naib olan vavdır. Müzafdır. الْهَاءُ sözü; birləşmiş zamir, dammə üzərində məbni, izafət ilə mahallen məcrur, müzafun ileyhdir. مُسَافِرٌ sözü; ikinci mübtədanın xəbəri, mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir dammədir. İkinci mübtəda və onun xəbəri, yəni أَبُوهُ مُسَافِرٌ isim cümləsi, birinci mübtəda olan مُحَمَّدٌ sözünün xəbəri olub mahallen mərfudur. Birinci mübtəda ilə bu isim cümləsi arasındakı rabitə isə sənin أَبُوهُ sözündəki zamirdir.
مُحَمَّدٌ; mübtəda, ibtidə ilə mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir olan dammədir. فِي; cər hərfi, sukun üzərində məbni, i'rabda yeri yoxdur. الدَّارِ; فِي cər hərfi ilə məcrur isim, məcrur olmasının əlaməti axırında zahir olan kəsrədir. Cər və məcrur, yəni فِي الدَّارِ sözü, mübtəda olan مُحَمَّدٌ sözünün gizli olan xəbərinə (təqdiri كَائِنٌ kimidir) mütəalliqdir.
مُحَمَّدٌ sözü; mübtəda, ibtidə ilə mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir dammədir. فِي sözü; cər hərfi, sukun üzərində məbni, i'rabda yeri yoxdur. الدَّارِ sözü; فِي cər hərfi ilə məcrur isim, məcrur olmasının əlaməti axırında zahir kəsrədir. Cər və məcrur, yəni فِي الدَّارِ sözü, mübtəda olan مُحَمَّدٌ sözünün gizli olan xəbərinə (təqdiri كَائِنٌ kimidir) mütəalliqdir.
مُحَمَّدٌ; mübtəda, ibtidə ilə mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir olan dammədir. عِنْدَ; məkan zərfi, fəthə üzərində məbni, mübtəda olan مُحَمَّدٌ sözünün gizli olan xəbərinə mütəalliqdir. Gizli xəbərin təqdiri كَائِنٌ, حَاصِلٌ, ثَابِتٌ, مَوْجُودٌ və s. kimidir. عِنْدَ sözü həm də müzafdır. الْكَافُ; xitab zamiri, müzafun ileyh, fəthə üzərində məbni, mahallen məxfud.
مُحَمَّدٌ sözü; mübtəda, ibtidə ilə mərfu, mərfu olmasının əlaməti axırında zahir dammədir. عِنْدَ sözü; məkan zərfidir, fəthə üzərində məbni, mübtəda olan مُحَمَّدٌ sözünün gizli olan xəbərinə mütəalliqdir. Gizli xəbərin təqdiri كَائِنٌ, حَاصِلٌ, ثَابِتٌ, مَوْجُودٌ və s. kimidir. عِنْدَ sözü həm də müzafdır. الْكَافُ sözü; xitab zamiri, müzafun ileyh, fəthə üzərində məbni, mahallen məxfud.