Təmarin və məşqlər

تَمْرِينَاتٌ

Təlimlər

١. بَيِّنِ الْمُبْتَدَأَ وَ الْخَبَرَ وَ نَوْعَ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِنْ بَيْنَ الْكَلِمَاتِ الْوَاقِعَاتِ فِي الْجُمَلِ الْآتِيَةِ وَ إِذَا كَانَ الْخَبَرُ جُمْلَةً فَبَيِّنِ الرَّابِطَ بَيْنَهَا وَ بَيْنَ مُبْتَدَئِهَا

1. Aşağıdakı cümlələrdə olan sözlər arasından mübtəda və xəbər olanların hər birini göstər! Əgər xəbər cümlə şəklindədirsə, o zaman mübtəda ilə xəbər cümləsi arasındakı rabitəni də izah et!

اَلْمُجْتَهِدُ يَفُوزُ بِغَايَتِهِ

Zəhmətkeş məqsədini əldə edir

اَلْمُبْتَدَاُ؛ اَلْمُجْتَهِدُ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ يَفُوزُ بِغَايَتِهِ، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ فِعْلِيَةٌ

وَ الرَّابِطُ؛ الضَّمِيرُ الْمُسْتَتِرُ فِي يُفُوزُ

Mübtəda; اَلْمُجْتَهِدُ

Mübtədanın növü; Zahir isim

Xəbər; يَفُوزُ بِغَايَتِهِ

Xəbərin növü; Fəil cümləsi

Rabitə; يَفُوزُ felinin altında gizli olan zamir

اَلسَّائِقَانِ يَشْتَدَّانِ فِي السَّيْرِ

İki sürücü hərəkətdə sürətlənirlər

اَلْمُبْتَدَاُ؛ السَّائِقَانِ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ يَشْتَدَّانِ، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ فِعْلِيَةٌ

وَ الرَّابِطُ؛ أَلِفُ الْاِثْنَيْنِ

Mübtəda; السَّائِقَانِ

Mübtədanın növü; Zahir isim

Xəbər; يَشْتَدَّانِ

Xəbərin növü; Fəil cümləsi

Rabitə; İkiyə aid olan əlif

اَلنَّخْلَةُ تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ عَامٍ مَرَّةً

Xurma ağacı hər il bir dəfə meyvəsini verir

اَلْمُبْتَدَاُ؛ اَلنَّخْلَةُ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ تُؤْتِي أُكُلَهَا، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ فِعْلِيَةٌ

وَ الرَّابِطُ؛ الضَّمِيرُ الْمُسْتَتِرُ فِي تُؤْتِي

Mübtəda; اَلنَّخْلَةُ

Mübtədanın növü; Zahir isim

Xəbər; تُؤْتِي أُكُلَهَا

Xəbərin növü; Fəil cümləsi

Rabitə; تُؤْتِي felinin altında gizli olan zamir

اَلْمُؤْمِنَاتُ يُسْبِحْنَ اللهَ

Mömin qadınlar Allahı təsbih edirlər

اَلْمُبْتَدَاُ؛ اَلْمُؤْمِنَاتُ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ يُسْبِحْنَ اللهَ، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ فِعْلِيَةٌ

وَ الرَّابِطُ؛ الضَّمِيرُ نُونُ النِّسْوَةِ

Mübtəda; اَلْمُؤْمِنَاتُ

Mübtədanın növü; Zahir isim

Xəbər; يُسْبِحْنَ اللهَ

Xəbərin növü; Fəil cümləsi

Rabitə; Qadınlara aid nun zamiri

كِتَابُكَ نَظِيفٌ

Kitabın təmizdir

اَلْمُبْتَدَاُ؛ اَلْكِتَابُ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ نَظِيفٌ، وَ نَوْعُهُ؛ مُفْرَدٌ

Mübtəda; اَلْكِتَابُ

Mübtədanın növü; Zahir isim

Xəbər; نَظِيفٌ

Xəbərin növü; Müfrəd

هَذَا الْقَلَمُ مِنْ خَشَبٍ

Bu qələm taxtadandır

اَلْمُبْتَدَاُ؛ هَذَا، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ مِنْ خَشَبٍ، وَ نَوْعُهُ؛ شِبْهُ جُمْلَةٍ

Mübtəda; هَذَا

Mübtədanın növü; Zahir isim

Xəbər; مِنْ خَشَبٍ

Xəbərin növü; Şibh-i cümlə

اَلصُّوفُ يُؤْخَذُ مِنَ الْغَنَمِ وَ الْوَبَرُ مِنَ الْجَمَالِ

Yun qoyunlardan, tük də dəvələrdən alınır

اَلْمُبْتَدَاُ؛ اَلصُّوفُ وَ الْوَبَرُ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ يُؤْخَذُ وَ مِنَ الْجَمَالِ، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ فِعْلِيَةٌ وَ شِبْهُ جُمْلَةٍ

وَ الرَّابِطُ؛ الضَّمِيرُ الْمُسْتَتِرُ فِي يُؤْخَذُ

Mübtəda; اَلصُّوفُ və الْوَبَرُ

Mübtədanın növü; Zahir isim

Xəbər; يُؤْخَذُ və مِنَ الْجَمَالِ

Xəbərin növü; Fəil cümləsi və Şibh-i cümlə

Rabitə; يُؤْخَذُ felinin altında gizli olan zamir

وَ الْأَحْذِيَةُ تُصْنَعُ مِنْ جَلْدِ الْمَاعِزِ وَ غَيْرِهِ

Ayaqqabılar keçi dərisindən və ya başqa dəridən hazırlanır

اَلْمُبْتَدَاُ؛ الْأَحْذِيَةُ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ تَصْنَعُ، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ فِعْلِيَةٌ

وَ الرَّابِطُ؛ الضَّمِيرُ الْمُسْتَتِرُ فِي تُصْنَعُ

Mübtəda; الْأَحْذِيَةُ

Mübtədanın növü; Zahir isim

Xəbər; تَصْنَعُ

Xəbərin növü; Fəil cümləsi

Rabitə; تُصْنَعُ felinin altında gizli olan zamir

اَلْقِدْرُ عَلَى النَّارِ

Qazan odun üzərindədir

اَلْمُبْتَدَاُ؛ اَلْقِدْرُ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ عَلَى النَّارِ، وَ نَوْعُهُ؛ شِبْهُ جُمْلَةٍ

Mübtəda; اَلْقِدْرُ

Mübtədanın növü; Zahir isim

Xəbər; عَلَى النَّارِ

Xəbərin növü; Şibh-i cümlə

اَلنِّيلُ يَسْقِي الْأَرْضَ مِصْرَ

Nil Misir torpağını suvarır

اَلْمُبْتَدَاُ؛ اَلنِّيلُ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ يَسْقِي الْأَرْضَ مِصْرَ، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ فِعْلِيَةٌ

وَ الرَّابِطُ؛ الضَّمِيرُ الْمُسْتَتِرُ فِي يَسْقِي

Mübteda; اَلنِّيلُ

Mübteda növü; Zahiri isim

Xəbər; يَسْقِي الْأَرْضَ مِصْرَ

Xəbərin növü; Feli cümlə

Rabıtə; يَسْقِي felinin altında gizli zamir

أَنْتَ أَعْرَفُ بِمَا يَنْفَعُكَ

Sən, sənə fayda verən şeyi ən yaxşı bilirsən

اَلْمُبْتَدَاُ؛ أَنْتَ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ مُضْمَرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ أَعْرَفُ، وَ نَوْعُهُ؛ مُفْرَدٌ

Mübteda; أَنْتَ

Mübteda növü; Gizli isim

Xəbər; أَعْرَفُ

Xəbərin növü; Müfrəd

أَبُوكَ الَّذِي يُنْفِقُ عَلَيْكَ

Atan ki, sənə xərcləyir

اَلْمُبْتَدَاُ؛ أَبُوكَ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ الَّذِي، وَ نَوْعُهُ؛ اِسْمٌ مُفْرَدٌ

Mübteda; أَبُوكَ

Mübteda növü; Zahiri isim

Xəbər; الَّذِي

Xəbərin növü; Müfrəd

أُمُّكَ أَحَقُّ النَّاسِ بِبِرِّكَ

Anan, insanlar arasında yaxşılıq etməyə ən çox layiq olandır

اَلْمُبْتَدَاُ؛ أُمُّكَ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ أَحَقُّ، وَ نَوْعُهُ؛ اِسْمٌ مُفْرَدٌ

Mübteda; أُمُّكَ

Mübteda növü; Zahiri isim

Xəbər; أَحَقُّ

Xəbərin növü; Müfrəd

اَلْعُصْفُورُ يُغَرِّدُ فَوْقَ الشَّجَرَةِ

Sərçə, ağacın üstündə ötür

اَلْمُبْتَدَاُ؛ اَلْعُصْفُورُ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ يُغَرِّدُ، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ فِعْلِيَةٌ

وَ الرَّابِطُ؛ الضَّمِيرُ الْمُسْتَتِرُ فِي يُغَرِّدُ

Mübteda; اَلْعُصْفُورُ

Mübteda növü; Zahiri isim

Xəbər; يُغَرِّدُ

Xəbərin növü; Feli cümlə

Rabıtə; يُغَرِّدُ felinin altında gizli zamir

اَلْبَرْقُ يَعْقُبُ الْمَطَرَ

Şimşək yağışı izləyir

اَلْمُبْتَدَاُ؛ اَلْبَرْقُ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ يَعْقُبُ الْمَطَرَ، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ فِعْلِيَةٌ

وَ الرَّابِطُ؛ الضَّمِيرُ الْمُسْتَتِرُ فِي يَعْقُبُ

Mübteda; اَلْبَرْقُ

Mübteda növü; Zahiri isim

Xəbər; يَعْقُبُ الْمَطَرَ

Xəbərin növü; Feli cümlə

Rabıtə; يَعْقُبُ felinin altında gizli zamir

اَلْمِسْكِينُ مَنْ حَرَمَ نَفْسَهُ وَ هُوَ وَاجِدٌ

Miskin, tapmasına baxmayaraq özünü məhrum edəndir

اَلْمُبْتَدَاُ؛ اَلْمِسْكِينُ وَ هُوَ، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ وَ اسْمٌ مُضْمَرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ مَنْ وُ وَاجِدٌ، وَ نَوْعُهُ؛ مُفْرَدٌ

Mübteda; اَلْمِسْكِينُ və هُوَ

Mübteda növü; Zahiri isim və gizli isim

Xəbər; مَنْ və وَاجِدٌ

Xəbərin növü; Müfrəd

صَدِيقِي أَبُوهُ عِنْدَهُ

Dostum, atası onun yanındadır

اَلْمُبْتَدَاُ؛ صَدِيقِي، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ أَبُوهُ عِنْدَهُ، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ اسْمِيَّةٌ

وَ الرَّابِطُ؛ الضَّمِيرُ الْهَاءُ فِي أَبُوهُ

Mübteda; صَدِيقِي

Mübteda növü; Zahiri isim

Xəbər; أَبُوهُ عِنْدَهُ

Xəbərin növü; İsim cümləsi

Rabıtə; أَبُوهُ sözündəki ha zamiri

وَالِدِي عِنْدَهُ حِصَانٌ

Atam, yanında at var

اَلْمُبْتَدَاُ؛ وَالِدِي، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ عِنْدَهُ حِصَانٌ، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ اسْمِيَّةٌ

وَ الرَّابِطُ؛ الضَّمِيرُ الْهَاءُ فِي عِنْدَهُ

Mübteda; وَالِدِي

Mübteda növü; Zahiri isim

Xəbər; عِنْدَهُ حِصَانٌ

Xəbərin növü; İsim cümləsi

Rabıtə; عِنْدَهُ sözündəki ha zamiri

أَخِي لَهُ سَيَّارَةٌ

Qardaşım, onun maşını var

اَلْمُبْتَدَاُ؛ أَخِي، وَ نَوْعُهُ؛ اسْمٌ ظَاهِرٌ

وَ الْخَبَرُ؛ لَهُ سَيَّارَةٌ، وَ نَوْعُهُ؛ جُمْلَةٌ اسْمِيَّةٌ

وَ الرَّابِطُ؛ الضَّمِيرُ الْهَاءُ فِي لَهُ

Mübteda; أَخِي

Mübteda növü; Zahiri isim

Xəbər; لَهُ سَيَّارَةٌ

Xəbərin növü; İsim cümləsi

Rabıtə; لَهُ sözündəki ha zamiri