Təmarin və Tapşırıqlar

تَمْرِينَاتٌ

Təlimlər

١. اِجْعَلْ كُلَّ اسْمٍ مِنَ الْأَسْمَاءِ الْآتِيَةِ فَاعِلاً فِي جُمْلَتَيْنِ بِشَرْطِ أَنْ يَكُونَ الْفِعْلُ مَاضِيًا فِي إِحْدَاهُمَا وَ مُضَارِعًا فِي الْأُخْرَى

1. Aşağıdakı isimlərdən hər birini birinci cümlədə felin keçmiş və ikinci cümlədə isə felin indiki zaman olması şərti ilə iki cümlədə fail et.

جَاءَ أَبُوكَ

Atan gəldi

يُصَلَّى أَبُوكَ فِي الْمَسْجِدِ

Atan məsciddə namaz qılır

أَكَلَ صَدِيقُكَ التُّفَّاحَةَ

Dostun alma yedi

يَشْرَبُ صَدِيقُكَ اللَّبَنَ

Dostun süd içir

ذَهَبَ التُّجَّارُ إِلَى بَيْتِهِ

Tacar evinə getdi

يَذْهَبُ التُّجَّارُ إِلَى السُّوقِ فِي الْمِصْبَاحِ

Tacar səhər bazara gedir

أَحَبَّ الْمُخْلِصُونَ اللهَ

İxlaslı olanlar Allahı sevdilər

يُصَلَّى الْمُخْلِصُونَ لِرَبِّهِمْ فَقَطْ

İxlaslı olanlar yalnız Rəbbinə namaz qılır

صَلَّى ابْنِي الْعَصْرَ فِي جَمَاعَةٍ

Oğlum ikindi namazını camaatla qıldı

يَأْكُلُ ابْنِي الْفُولَ فِي الْمِصْبَاحِ

Oğlum səhər bakla yeyir

حَضَرَ الْأُسْتَاذُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ مُبَكَّرًا

Müəllim erkən məktəbə gəldi

يَشْرَحُ الْأُسْتَاذُ الدَّرْسَ جَيِّدًا

Müəllim dərsi yaxşı izah edir

أَثْمَرَتِ الشَّجَرَةُ تُفَّاحًا

Ağac alma verdi

تُسْقِطُ الشَّجَرَةُ أَوْرَاقَهَا فِي فَصْلِ الْحَرِيفِ

Payızda ağac yarpaqlarını tökür

جَاءَ الرَّبِيعُ وَ أَثْمَرَ الشُّجَرُ

Yaz gəldi, ağaclar meyvə verməyə başladı

يَجيءُ الرَّبِيعُ بِالْخَيْرِ

Yaz xeyir gətirir

وَقَعَ الْحِصَانُ فِي الْحَفْرَةِ

At quyuya düşdü

يَجُرُّ الْحِصَانُ الْعَرَبَةَ بِقُوَّةٍ

At arabani güclə çəkir

٢. هَاتِ مَعَ كُلِّ فِعْلٍ مِنَ الْأَفْعَالِ الْآتِيَةِ اسْمَيْنِ وَ اجْعَلْ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا فَاعِلاً لَهُ فِي جُمْلَةٍ مُنَاسَبَةٍ

2. Aşağıdakı fellərlə birlikdə iki isim gətir və o isimlərdən hər birini uyğun cümlədə fail et!

حَضَرَ الْخَطِيبُ يَوْمَ الْجُمْعَةِ بَعْدَ الْأَذَانِ

Xətib cümə günü azandan sonra gəldi

حَضَرَ أَحْمَدُ دَرْسَ النَّحْوِ فِي الْمَسْجِدِ

Əhməd məsciddə nahiv dərsinə qatıldı

اِشْتَرَى الرَّجُلُ السَّمَكَ مِنَ السُّوقِ

Kişi bazardan balıq aldı

اِشْتَرَى مُحَمَّدٌ لَبَنًا لِيَشْرَبَهُ

Məhəmməd içmək üçün süd aldı

يَرْبَحُ الْمُسْلِمُ الْجَنَّةَ بِتَوْحِيدِهِ لِرَبِّهِ

Müsəlman Rəbbinə olan təvhidi ilə cənnəti qazanır

يَرْبَحُ التَّاجِرُ رِبْحًا كَثِيرًا فِي السِّلْعَةِ

Tacar mallardan çox qazanc əldə edir

لَنْ يَنْجُوَ الْكَافِرُ مِنَ النَّارِ أَبَدًا

Kafir əbədi olaraq oddan xilas olmayacaq

يَنْجُو الْمُسْلِمُ مِنَ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِتَوْحِيدِهِ

Müsəlman təvhidi ilə qiyamət günü oddan xilas olur

نَجَحَ أَحْمَدُ فِي الْإِمْتِحَانِ

Əhməd imtahanda uğurlu oldu

نَجَحَ الْإِسْلاَمُ فِي نَشْرِ الْعَدْلِ بَيْنَ النَّاسِ

İnsanlar arasında ədalətin yayılmasında İslam uğurlu oldu

أَدَّى مُحَمَّدٌ وَاجِبَهُ بِنَجَاحٍ

Məhəmməd tapşırığını uğurla yerinə yetirdi

أَدَّى إِسْمَاعِيلُ الْإِمْتِحَانَ

İsmayıl imtahanı verdi (yerinə yetirdi)

أَثْمَرَتِ الشَّجَرَةُ تُفَّاحًا

Ağac alma verdi

أَثْمَرَتْ تَقْوَى اللهِ الْجَنَّةَ

Allaha olan təqva nəticəsində cənnət əldə olundu

أَقْبَلَ التِّلْمِيذُ بِالْبُشْرَى إِلَى أُسْتَاذِهِ

Tələbə müəlliminə müjdə ilə getdi

أَقْبَلَ الشِّتَاءُ بِالْبَرْدِ

Qış soyuqla gəldi

صَهَلَ الْفَرْسُ بِشِدَّةٍ

At şiddətlə kişnədi

صَهَلَ الْحِصَانُ فِي الْحَظِيرَةِ

Ağıldakı at kişnədi

٣. أَجِبْ عَنْ كُلِّ سُؤَالٍ مِنَ الْأَمْثِلَةِ الْآتِيَةِ بِجُمْلَةٍ مُفِيدَةٍ مُشْتَمِلَةٍ عَلَى فِعْلٍ وَ فَاعِلٍ

3. Aşağıdakı fellərlə birlikdə iki isim gətir və o isimlərdən hər birini uyğun bir cümlədə fail kimi istifadə et!

مَتَى تُسَافِرُ؟

Nə vaxt səfərə çıxırsan?

أُسَافِرُ غَدًا

Sabah səfərə çıxacağam

أَيْنَ يَذْهَبُ صَاحِبُكَ؟

Dostun hara gedir?

يَذْهَبُ صَاحِبِي إِلَى الْمَسْجِدِ

Dostum məscidə gedir

هَلْ حَضَرَ أَخُوكَ؟

Qardaşın gəldi mi?

نَعْمَ، حَضَرَ أَخِي أَمْسِ

Bəli, qardaşım dünən gəldi

كَيْفَ وَجَدْتَ الْكِتَابَ؟

Kitabı necə tapdın?

وَجَدْتُ الْكِتَابَ قَدِيمًا جِدَّا

Kitabı çox köhnə tapdım

مَاذَا تَصْنَعُ؟

Nə edirsən?

أَصْنَعُ مَكْتَبًا لِأُذَاكِرَ عَلَيْهِ

Üzərində dərs oxumaq üçün bir masa düzəldirəm

مَتَى أَلْقَاكَ؟

Səninlə nə vaxt görüşüm?

تَلْقَانِي فِي الْمَسْجِدِ بَعْدَ صَلاَةِ الْعَصْرِ

İkindi namazından sonra məsciddə mənimlə görüşə bilərsən

أَيْنَ تَقْضِي فَصْلَ الصَّيْفِ؟

Yay fəslini harada keçirirsən?

أَقْضِي فَصْلَ الصَّيْفِ فِي مَكَّةَ وَ الْمَدِينَةِ

Yay fəslini Məkkə və Mədinədə keçirirəm

مَا الَّذِي تَدْرُسُهُ؟

Nə oxuyursan?

أَدْرُسُ عِلْمَ النَّحْوِ

Nəhv elmini oxuyuram

٤. كَوِّنْ مِنَ الْكَلِمَاتِ الْآتِيَةِ جُمَلاً تَشْتَمِلُ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهَا عَلَى فِعْلٍ وَ فَاعِلٍ

4. Aşağıdakı sözlərdən cümlə qur ki, hər bir cümlədə bir fel və bir fail olsun!

نَجَحَ الْمُجْتَهِدُ وَ التَّاجِرُ

Zəhmətkeş və tacir uğurlu oldu

فَازَ الْمُخْلِصُ

İxlaslı adam qalib gəldi

فَاضَ النِّيلُ

Nil çayı daşdı

أَيْنَعَ الزَّهْرُ

Gül yetişdi (olğunlaşdı)