11. Cəmi Müzekkər Qayıb Zamiri

غائبlərin zamiri

Cəm kişi cinsindən olan غائبlərin zamirinin misalı; ضَرَبُوا ifadəsi, sənin bu sözündə olduğu kimi; اَلرِّجَالُ ضَرَبُوا أَعْدَاءَهُمْ. Yəni, "Kişilər düşmənlərinə vurdular". Həmçinin حَفِظُوا ifadəsi, sənin bu sözündə olduğu kimi; اَلتَّلاَمِيذُ حَفِظُوا دُرُوسَهُمْ, yəni "Tələbələr dərslərini əzbərlədilər". Və اجْتَهَدُوا ifadəsi, sənin bu sözündə olduğu kimi; اَلتَّلاَمِيذُ اجْتَهَدُوا, yəni "Tələbələr çalışdılar".

Misal olaraq; غائبlərin zamiri, cəm kişi cinsindən olan ضَمِيرِ الْغَائِبِينَ, sənin bu sözündəki ضَرَبُوا kimi; اَلرِّجَالُ ضَرَبُوا أَعْدَاءَهُمْ "Kişilər düşmənlərinə vurdular" və حَفِظُوا sənin bu sözündəki kimi; اَلتَّلاَمِيذُ حَفِظُوا دُرُوسَهُمْ "Tələbələr dərslərini əzbərlədilər" və اجْتَهَدُوا sənin bu sözündəki kimi; اَلتَّلاَمِيذُ اجْتَهَدُوا "Tələbələr çalışdılar".

Cəm Müzekker Qayıb Zamiri

Cəm müzekker qayıb zamirinin misalları isə;

اَلرِّجَالُ ضَرَبُوا أَعْدَاءَهُمْ

"Kişilər düşmənlərinə vurdular" və,

اَلتَّلاَمِيذُ حَفِظُوا دُرُوسَهُمْ

"Tələbələr dərslərini əzbərlədilər" və

اَلتَّلاَمِيذُ اجْتَهَدُوا

"Tələbələr çalışdılar" kimi.

اَلرِّجَالُ ضَرَبُوا أَعْدَاءَهُمْ Kişilər düşmənlərinə vurdular
مُبْتَدَأٌ، مَرْفُوعٌ بِالْإِبْتِدَاءِ و عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ	اَلرِّجَالُ
Mübtəda, ibtidai ilə merfu, ref əlaməti axırındakı zahir dammə
فِعْلٌ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى الضَّمِّ لِإِتِّصَالِهِ بِوَاوِ الْجَمَاعَةِ	ضَرَبُـ
Mazi feil, cəm vavı birləşməsi ilə dammə üzərində mebni
ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، فِي مَحَلِّ رَفْعٍ، فَاعِلٌ	ـو
Birləşmiş zamir, sükun üzərində mebni, mahallen merfu, fail
فَارِقَةٌ	ا
Müfrəd ilə cəm arasında fərq bildirən
مَفْعُولٌ بِهِ، مَنْصُوبٌ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْفَتْحَةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ وَ هُوَ مُضَافٌ	أَعْدَاءَ
Məf'ulun bih, mansub, nasb əlaməti axırındakı zahir fatha. Muzaf
ضَمِيرٌ مُتّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الضَّمِّ، فِي مَحَلِّ جَرٍّ بِالْإِضَافَةِ، مُضَافٌ إِلَيْهِ	هُـ
Birləşmiş zamir, dammə üzərində mebni, izafət ilə mahallen mecrur, muzafun ileyh
عَلاَمَةُ جَمْعِ الذُّكُورِ	ـمْ
Cəm kişi cinsi əlaməti

Mübtəda, ibtidə ilə mərfu, rəf əlaməti axırındakı zahir dammə Mazi feil, cəmi vavı birləşməsi ilə dammə üzərində məbni Müttəsil zamir, sükun üzərində məbni, məhələn mərfu, fail Müfrəd ilə cəmi arasında fərq qoyan Məf'ulun bih, mənsub, nəsb əlaməti axırındakı zahir fəthə. Müzaf Müttəsil zamir, dammə üzərində məbni, izafət ilə məhələn məcrur, müzafun iləyh Cəmi zükur əlaməti اَلتَّلاَمِيذُ اجْتَهَدُوا Tələbələr çalışdı Mübtəda, ibtidə ilə mərfu, rəf əlaməti axırındakı zahir dammə Mazi feil, cəmi vavı birləşməsi ilə dammə üzərində məbni Müttəsil zamir, sükun üzərində məbni, məhələn mərfu, fail Müfrəd ilə cəmi arasında fərq qoyan 🤖

اَلتَّلاَمِيذُ حَفِظُوا دُرُوسَهُمْ Tələbələr dərslərini əzbərlədilər