12. Cəmi Müənnəs Qayıb Zəmiri

ضَمِيرُ الْغَائِبَاتِ

Cəm müənnəsin qayıb zamirinin misalı; ضَرَبْنَ ifadəsi sənin bu cümləndəki kimi: اَلْفَتَيَاتُ ضَرَبْنَ عَدُوَّاتِهِنَّ "Gənc qızlar düşmənlərinə vurdu" və eyni şəkildə حَفِظْنَ ifadəsi sənin bu cümləndəki kimi: اَلنِّسَاءُ حَفِظْنَ أَمَانَاتِهِنَّ "Qadınlar əmanətlərini qorudular" və eyni şəkildə اجْتَهَدْنَ ifadəsi sənin bu cümləndəki kimi: اَلْبَنَاتُ اجْتَهَدْنَ "Qızlar çalışdılar".

Cəm müənnəs qayıb zamirinin misalına gəldikdə; ضَمِيرِ الْغَائِبَاتِ qayıb zamirinin, مِنْ جَمْعِ الْإِنَاثِ cəm müənnəsdən olan, ضَرَبْنَ sənin bu cümləndəki ضَرَبْنَ felində olan; اَلْفَتَيَاتُ ضَرَبْنَ عَدُوَّاتِهِنَّ "Gənc qızlar düşmənlərinə vurdu" və eyni şəkildə حَفِظْنَ sənin bu cümləndəki حَفِظْنَ felində olan; اَلنِّسَاءُ حَفِظْنَ أَمَانَاتِهِنَّ "Qadınlar əmanətlərini qorudular" və eyni şəkildə اجْتَهَدْنَ sənin bu cümləndəki اجْتَهَدْنَ felində olan; اَلْبَنَاتُ اجْتَهَدْنَ "Qızlar çalışdılar" kimi.

Cəm Müənnəs Qayıb Zamiri

Cəm müənnəs qayıb zamirinin misalları isə;

اَلْفَتَيَاتُ ضَرَبْنَ عَدُوَّاتِهِنَّ

"Gənc qızlar düşmənlərinə vurdu" və

اَلنِّسَاءُ حَفِظْنَ أَمَانَاتِهِنَّ

"Qadınlar əmanətlərini qorudular" və

اَلْبَنَاتُ اجْتَهَدْنَ

"Qızlar çalışdılar" kimi.

اَلْفَتَيَاتُ ضَرَبْنَ عَدُوَّاتِهِنَّ Gənc qızlar düşmənlərinə vurdu
مُبْتَدَأٌ، مَرْفُوعٌ بِالْإِبْتِدَاءِ، عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ لِأَنَّهُ مِنْ جَمْعِ الْمُؤَنَّثِ السَّالِمِ	اَلْفَتَيَاتُ
Mübtəda, ibtidai ilə mərfu, rəf əlaməti; Cəm müənnəs salim isimdən olduğu üçün axırındakı zahir dammə
فِعْلٌ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ لِإِتِّصَالِ بِنُونِ النِّسْوَةِ	ضَرَبْـ
Mazi fel, özünə nun-u nisvə birləşdiyinə görə sükun üzərində məbni
ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْفَتْحِ، فِي مَحَلِّ رَفْعٍ، فَاعِلٌ	ـنَ
Birləşik zamir, fətha üzərində məbni, məhələn mərfu, fail
مَفْعُولٌ بِهِ، مَنْصُوبٌ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْكَسْرَةُ نِيَابَةً عَنِ الْفَتْحَةِ لِأَنَّهُ مِنَ جَمْعِ الْمُؤَنَّثِ السَّالِمِ وَ هُوَ مُضَافٌ	عَدُوَّاتِـ
Məf'ulun bih, mənsub, nəsb əlaməti; Cəm müənnəs salim isimdən olduğu üçün fəthadan naib kəsrə ilədir. Müzaf
ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْكَسْرِ، فِي مَحَلِّ جَرٍّ بِالْإِضَافَةِ، مُضَافٌ إِلَيْهِ	ـهِـ
Birləşik zamir, kəsrə üzərində məbni, izafət ilə məhələn məcrur, müzafun iləyh
نُونُ الْمُشَدَّدَةُ، عَلاَمَةُ الْجَمْعِ	ـنَّ
Cəm əlaməti olan nun-u müşəddədə

اَلنِّسَاءُ حَفِظْنَ أَمَانَاتِهِنَّ Qadınlar əmanətlərini qorudular
مُبْتَدَأٌ، مَرْفُوعٌ بِالْإِبْتِدَاءِ، عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ لِأَنَّهُ مِنْ جَمْعِ تَكْسِيرٍ	اَلنِّسَاءُ
Mübtəda, ibtidə ilə mərfu, rəf əlaməti; Cəmi təksir isimdən olduğu üçün axırındakı zahir dammə
فِعْلٌ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ لِإِتِّصَالِ بِنُونِ النِّسْوَةِ	حَفِظْـ
Mazi feil, özünə nun-u nisvə birləşməsi ilə sükun üzərində məbni
ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْفَتْحِ، فِي مَحَلِّ رَفْعٍ، فَاعِلٌ	ـنَ
Birləşmiş zamir, fətə üzərində məbni, məhələn mərfu, fail
مَفْعُولٌ بِهِ، مَنْصُوبٌ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْكَسْرَةُ نِيَابَةً عَنِ الْفَتْحَةِ لِأَنَّهُ مِنَ جَمْعِ الْمُؤَنَّثِ السَّالِمِ وَ هُوَ مُضَافٌ	أَمَانَاتِـ
Məf'ulun bih, mənsub, nəsb əlaməti; Cəmi müənnəs salim isimdən olduğu üçün fətədən naib kəsrə ilədir. Müzaf
ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْكَسْرِ، فِي مَحَلِّ جَرٍّ بِالْإِضَافَةِ، مُضَافٌ إِلَيْهِ	ـهِـ
Birləşmiş zamir, kəsrə üzərində məbni, izafət ilə məhələn məcrur, müzafun iləyh
نُونُ الْمُشَدَّدَةُ، عَلاَمَةُ الْجَمْعِ	ـنَّ
Cəmi əlaməti olan nun-u müşəddədə

اَلْبَنَاتُ اجْتَهَدْنَ Qızlar çalışdılar
مُبْتَدَأٌ، مَرْفُوعٌ بِالْإِبْتِدَاءِ، عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ لِأَنَّهُ مِنْ جَمْعِ الْمُؤَنَّثِ السَّالِمِ	اَلْبَنَاتُ
Mübtəda, ibtidə ilə mərfu, rəf əlaməti; Cəmi müənnəs salim isimdən olduğu üçün axırındakı zahir dammə
فِعْلٌ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ لِإِتِّصَالِ بِنُونِ النِّسْوَةِ	اجْتَهَدْ
Mazi feil, özünə nun-u nisvə birləşməsi ilə sükun üzərində məbni
ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْفَتْحِ، فِي مَحَلِّ رَفْعٍ، فَاعِلٌ	نَ
Birləşmiş zamir, fətə üzərində məbni, məhələn mərfu, fail