Aşkar Failin Növləri | 8
فَاعِلِ ظَاهِرİN NÖVLƏRİ
ظَاهِر müxtəlif növlərə bölünür; çünki o, ya müfrəd, ya müsənna, ya da cəm olur; cəm salim və ya cəm təksir. Bu dörd növdən hər biri ya müzəkkər, ya da müənnəs olur. Beləliklə, səkkiz növ olur. Həmçinin, bu səkkiz növdən olan zahir failin i'rabı ya zahir dammə ilə, ya da müqəddər dammə ilə, yaxud dammənin əvəzinə hərflərlə olur. Bütün bu hallarda fiil ya mazi, ya da muzari olur.
Zahir failə gəldikdə, o növlərə bölünür: ya müfrəd olur, ya müsənna olur, ya da cəm olur ki, cəm salim və ya cəm təksir kimi. Bu dörd növdən (müfrəd, müsənna, cəm salim və cəm təksir) hər biri ya müzəkkər, ya da müənnəs olur. Bu da səkkiz növ edir. Həmçinin, bu səkkiz növdən olan zahir failin i'rabı ya zahir dammə ilə, ya müqəddər dammə ilə, ya da dammənin əvəzinə hərflərlə olur. Bütün bu hallarda fiil ya mazi, ya da muzari olur. Yəni, bu səkkiz zahir failin fiili mazi və ya muzari olur.
Zahir Failin Növləri
Zahir fail növlərə bölünür. Zahir fail ya müfrəd olur, ya müsənna olur, ya da cəm salim və ya cəm təksir kimi cəm olur. Bu dörd növdən olan zahir fail də ya müzəkkər olur, ya da müənnəs olur. Bu halda, ümumilikdə səkkiz növ zahir fail olur.
Eyni şəkildə, bu səkkiz zahir failin i'rabı ya zahir dammə ilə, ya da müqəddər dammə ilə olur. Yenə də bu səkkiz zahir failin i'rabı dammənin əvəzinə hərflərlə olur.
Bu halların, yəni səkkiz növ zahir failin üzərinə gələn fiil isə ya mazi fiildir, ya da muzari fiildir. Bu səkkiz növü qısa şəkildə ardıcıl görək.
| Zahir Fail Olan Sözlər | ||
| 1 | Müfrəd Müzəkkər Fail | اَلْفَاعِلُ الْمُفْرَدُ الْمُذَكَّرُ |
| 2 | Müsənna Müzəkkər Fail | اَلْفَاعِلُ الْمُثَنَّى الْمُذَكَّرُ | 3 | Cəmi Müsəhhəh Müzekkər Fail | اَلْفَاعِلُ الْجَمْعُ الصَّحِيحُ لِمُذَكَّرٍ |
| 4 | Cəmi Mükkəsər Müzekkər Fail | اَلْفَاعِلُ الْجَمْعُ التَّكْسِيرُ لِمُذَكَّرٍ |
| 5 | Müfrəd Müənnəs Fail | اَلْفَاعِلُ الْمُفْرَدُ الْمُؤَنَّثُ |
| 6 | Müsənna Müənnəs Fail | اَلْفَاعِلُ الْمُثَنَّى الْمُؤَنَّثُ |
| 7 | Cəmi Müsəhhəhə Müənnəs Fail | اَلْفَاعِلُ الْجَمْعُ الصَّحِيحُ لِمُؤَنَّثٍ |
| 8 | Cəmi Mükkəsərə Müənnəs Fail | اَلْفَاعِلُ الْجَمْعُ التَّكْسِيرُ لِمُؤَنَّثٍ |
| Yuxarıda verilən 8 zahir fail növünün irabı (yəni rəf əlaməti) | |
| Ya zahir dammə ilədir | جَاءَ زَيْدٌ |
| Ya müqəddər dammə ilədir | جَاءَ الْفَتَى |
| جَاءَ الْقَاضِي | |
| Ya dammədən naib olan hərflərlədir | جَاءَ أَبُوكَ |
| جَاءَ الْمُسْلِمَانِ | |
| جَاءَ الْمُسْلِمُونَ | |