Failin Bölmələri 2

فَاعِلİN QİSMLƏRİ ٢

وَ أَقُولُ: فاعil iki qismə bölünür; birinci zahir, ikinci isə mudmerdir. Zahir odur ki, mənasını heç bir dəlilə ehtiyac olmadan bildirir. Mudmer isə odur ki, yalnız danışıq, xitab və ya qeybdə olma dəlili ilə məqsədini bildirir.

وَ أَقُولُ və mən (Şərhçi) deyirəm ki: فاعil bölünür, iki qismə, birinci qism zahir fāil (açıq), ikinci qism isə mudmer (gizli, zamir kimi gələn) fāildir. Zahir fāil odur ki, mənasını heç bir dəlilə ehtiyac olmadan bildirir. Mudmer fāil isə odur ki, yalnız danışıq, xitab və ya qeybdə olma dəlili ilə məqsədini bildirir.

Fāilin Qismləri 2

Mən (Şərhçi) deyirəm ki; Fāil iki qismə ayrılır. Birinci qism zahir (açıq) fāil və ikinci qism isə mudmer (gizli, zamir ilə ifadə olunan) fāildir. Zahir fāil odur ki, heç bir dəlilə ehtiyac olmadan öz mənasını bildirir. Mudmer fāil isə odur ki, yalnız danışıq, xitab və qeybdə olma dəlili ilə məqsədini bildirir.

Yəni;

جَاءَ زَيْدٌ

“Zeyd gəldi” dedikdə جَاءَ felidir və زَيْدٌ isə həmin felin zahir fāilidir. زَيْدٌ sözü müstəqil olaraq heç bir dəlil olmadan bir şəxsi bildirir.

ضَرَبْتُ

“Vurdum” və,

ضَرَبْتَ

“Sən vurdun” və,

ضَرَبَتْ

“O vurdu” dedikdə ضَرْبْ “vurmaq” felinin fāilini danışıq dəlili olan ـتُ ilə, xitab dəlili olan ـتَ ilə və qeybdə olma dəlili olan ـتْ ilə anlayırıq.

Əvvəlcə zahir fāillərin növlərini görəcəyik, sonra isə mudmer fāillərin növlərini öyrənəcəyik. Digər misalları orada verəcəyik.