b8. Rəca
الرَّجَاءُ
وَ أَمَّا الرَّجَاءُ، فَهُوَ طَلَبُ الْأَمْرِ الْقَرِيبِ الْحُصُولِ، نَحْوُ؛ لَعَلَّ اللهَ يَشْفِينِي فَأَزُورَكَ
وَ أَمَّا الرَّجَاءُ Reca'ya gəldikdə; فَهُوَ o da; طَلَبُ الْأَمْرِ bir işin tələb edilməsidir, الْقَرِيبِ الْحُصُولِ baş verməsi yaxın olan, نَحْوُ Misalı belədir; لَعَلَّ اللهَ يَشْفِينِي فَأَزُورَكَ “Ümid edilir ki, Allah mənə şəfa verər və mən də səni ziyarət edərəm” kimi.
B8. Reca
Reca'ya gəldikdə, o da; Baş verməsi yaxın olan, yəni yaxın zamanda baş verməsi dəqiq olan bir işi tələb etməkdir, misalı isə belədir;
لَعَلَّ اللهَ يَشْفِينِي فَأَزُورَكَ
“Ümid edilir ki, Allah mənə şəfa verər və mən də səni ziyarət edərəm” kimi. Bu tərkibdəki فَأَزُورَ sözü əslində فَأَنْ أَزُورَ şəklindədir. Çünki muzari feli, fa-i səbəbiyyədən sonra mütləq şəkildə gizli olan bir 'en' nasb edir. 'En' ilə muzariyi məstərə təvil etdikdən sonra cümlənin təqdiri;
أَرْجُو شَفَاءَ اللهِ لِي فَزِيَارَتَكَ
“Allahdan özümə şəfa ümid edirəm ki, sənə olan ziyarət baş versin” kimi.
|
لَعَلَّ اللهَ يَشْفِينِي فَأَزُورَكَ Ümid edilir ki, Allah mənə şəfa verər və mən də səni ziyarət edərəm |
|
| حَرْفُ تَرَجٍّ وَ نَصْبٍ | لَعَلَّ |
| Tərəcci (Ümid) və Nasb hərfi | |
| اِسْمُ لَعَلَّ، مَنْصُوبٌ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْفَتْحَةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ | اللهَ |
| Lealle'nin ismi, mansub, nasb əlaməti sonundakı zahir fətə | |
| فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَرْفُوعٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ ضَمَّةٌ مُقَدَّرَةٌ عَلَى الْيَاءِ لِلثِّقَلِ وَ الْفَاعِلُ؛ ضَمِيرٌ مُسْتَتِرٌ وُجُوبًا فِي تَحْتِهِ، تَقْدِيرُهُ؛ هُوَ وَ فِي مَحَلِّ رَفْعٍ لِأَنَّهُ خَبَرُ لَعَلَّ | يَشْفِي |
| Muzari feil, merfu, ref əlaməti ağırlıq səbəbindən (dammenin açıq şəkildə görünməsinin qarşısı alındığı üçün) ya üzərində müqəddər dammədir. Fail: Altında mütləq şəkildə müstətir və təqdiri "huve" olan zamir. Lealle'nin xəbəri olub, məhələn merfu. | |
| نُونُ الْوِقَايَةِ | ـنِـ |
| Nun-u Vikaye | |
| ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، فِي مَحَلِّ نَصْبٍ، مَفْعُولٌ بِهِ | ـي |
| Birləşik zamir, sükun üzərində məbni, məhələn mənsub, mefulun bih | |
| اَلْفَاءُ لِلسَّبَبِيَّةِ | فَـ |
| Fa-i səbəbiyyə | |
| فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَنْصُوبٌ بِأَنْ مُضْمَرَةً وُجُوبًا بَعْدَ فَاءِ السَّبَبِيَّةِ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْفَتْحَةُ الظَّاهِرَةُ وَ الْفَاعِلُ؛ ضَمِيرٌ مُسْتَتِرٌ جَوَازًا فِي تَحْتِهِ، تَقْدِيرُهُ؛ أَنَا | أَزُورَ |
| Muzari feil, Fa-i səbəbiyyədən sonra mütləq şəkildə gizli "ən" ilə mənsub, nasb əlaməti zahir fətə. Fail: Altında icazən müstətir və təqdiri "ene" olan zamir. | |
| ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْفَتْحِ، فِي مَحَلِّ نَصْبٍ، مَفْعُولٌ بِهِ | كَ |
| Birləşik zamir, fətə üzərində məbni, məhələn mənsub, mefulun bih | |