2. Lən

لَنْ

وَ أَمَّا لَنْ؛ فَحَرْفُ نَفْيٍ وَ نَصْبٍ وَ اسْتِقْبَالٍ وَ مِثَالُهُ قَوْلُهُ تَعَالَى؛ لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ سورة البقرة ٥٥ وَ قَوْلُهُ تَعَالَى؛ لَنْ نَبْرَحَ عَلَيْهِ عَاكِفِينَ سورة طه ٩١ وَ قَوْلُهُ تَعَالَى؛ لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ سورة آل عمران ٩٢

Lenə gəldikdə; bu len hərfi nəfy, nəsb və istikbal hərfidir. Misalları isə Allah-Təalanın bu kəlamlarında olduğu kimidir; لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ “Sənə əsla inanmayacağıq” (Bəqərə surəsi, 55-ci ayə), və Allah-Təalanın bu kəlamında; لَنْ نَبْرَحَ عَلَيْهِ عَاكِفِينَ “Ona ibadət etməkdən əsla vaz keçməyəcəyik” (Taha surəsi, 91-ci ayə), və Allah-Təalanın bu kəlamında; لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ “Əsla yaxşılığa nail olmayacaqsınız” (Ali İmran surəsi, 92-ci ayə).

Muzarini Nəsb edən “Len”

Len hərfinə gəldikdə; bu len hərfi nəfy, nəsb və istikbal hərfidir. Misalları isə Allah-Təalanın bu kəlamlarında olduğu kimidir:

لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ

“Sənə əsla inanmayacağıq” və,

لَنْ نَبْرَحَ عَلَيْهِ عَاكِفِينَ

“Ona ibadət etməkdən əsla vaz keçməyəcəyik” və,

لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ

“Əsla yaxşılığa nail olmayacaqsınız” kimi ayələrdə keçən نُؤْمِنَ və نَبْرَحَ və تَنَالُوا kimidir.

لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ Sənə əsla inanmayacağıq
حَرْفُ نَفْيٍ، وَ نَصْبٍ وَ اسْتِقْبَالٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ	لَنْ
Nəfy, nəsb və istikbal hərfi, sükun üzərində mebni, i'rabda yeri yoxdur
فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَنْصُوبٌ بِلَنْ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْفَتْحَةُ الظَّاهِرَةُ لِأَنَّهُ مِنَ الْفِعْلِ الْمُضَارِعِ الصَّحِيحِ الْآخِرِ وَ الْفَاعِلُهُ؛ ضَمِيرٌ مُسْتَتِرٌ وُجُوبًا فِي تَحْتِهِ، تَقْدِيرُهُ؛ نَحْنُ	نُؤْمِنَ
Muzari fiil, len ilə mansub, nəsb əlaməti: sonu düzgün muzaridən olduğu üçün zahir fətah ilədir. Fəili: altında müstətir olan və təqdiri "nəhnü" olan zamirdir
حَرْفُ جَرٍّ	لَـ
Cər hərfi
ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْفَتْحِ، فِي مَحَلِّ جَرٍّ بِاللَّامِ	ـكَ
Birləşik zamir, fətah üzərində mebni, lam ilə məhəllən məcrur

لَنْ نَبْرَحَ عَلَيْهِ عَاكِفِينَ Ona ibadət etməkdən əsla vaz keçməyəcəyik
حَرْفُ نَفْيٍ، وَ نَصْبٍ وَ اسْتِقْبَالٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ	لَنْ
Nəfy, nəsb və istiğbal hərfi, sükun üzərində məbni, i'rabdan yeri yoxdur
فِعْلٌ مُضَارِعٌ نَاقِصٌ، مَنْصُوبٌ بِلَنْ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْفَتْحَةُ الظَّاهِرَةُ لِأَنَّهُ مِنَ الْفِعْلِ الْمُضَارِعِ الصَّحِيحِ الْآخِرِ وَ اسْمُهُ؛ ضَمِيرٌ مُسْتَتِرٌ وُجُوبًا فِي تَحْتَهِ وَ تَقْدِيرُهُ؛ نَحْنُ	نَبْرَحَ
Muzari fel, lən ilə mənsub, nəsb əlaməti; Sonu səhi muzari feldən olduğu üçün zahir fəthə ilədir.
حَرْفُ جَرٍّ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ	عَلَى
Cər hərfi, sükun üzərində məbni, i'rabdan yeri yoxdur
ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْكَسْرِ، فِي مَحَلِّ جَرٍّ بِعَلَى	ـهِ
Bitişik zamir, kəsrə üzərində məbni, 'ala cər hərfi ilə məhəllən məcrur
خَبَرُ نَبْرَحَ، مَنْصُوبٌ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْيَاءُ نِيَابَةً عَنِ الْفَتْحَةِ لِأَنَّهُ مِنْ جَمْعِ الْمُذَكَّرِ السَّالِمِ وَ النُّونُ؛ عِوَضٌ عَنِ التَّنْوِينِ فِي مُفْرَدِهِ	عَاكِفِينَ
Nebraha'nın xəbəri, mənsub, nəsb əlaməti; Cəmi müzəkkər salimdən olduğu üçün fəthədən naib olan ya ilədir. Nun: Müfrəddəki tənvindən əvəzdir

لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ Heç vaxt birri əldə edə bilməyəcəksiniz
حَرْفُ نَفْيٍ، وَ نَصْبٍ وَ اسْتِقْبَالٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ	لَنْ
Nəfy, nəsb və istiğbal hərfi, sükun üzərində məbni, i'rabdan yeri yoxdur
فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَنْصُوبٌ بِلَنْ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ حَذْفُ النُّونِ لِأَنَّهُ مِنَ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ وَ الْوَاوُ؛ ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، فِي مَحَلِّ رَفْعٍ، فَاعِلٌ. وَ الْأَلِفُ؛ فَارِقَةٌ	تَنَالُوا
Muzari fel, lən ilə mənsub, nəsb əlaməti; Əf'al-i xamsədən olduğu üçün nunun hazfi ilədir. Vav: Bitişik zamir, sükun üzərində məbni, məhəllən mərfu, fail. Əlif: Fariqa üçün
مَفْعُولٌ بِهِ، مَنْصُوبٌ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْفَتْحَةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ	الْبِرَّ
Məf'ulun bih, mənsub, nəsb əlaməti sonundakı zahir fəthə