b. Mənsub Əfāl-i Xəmsənin Misalı
مِثَالُ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ الْمَنْصُوبَةِ
وَ مِثَالُ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ الْمَنْصُوبَةِ؛ لَنْ تَحْزَنَا وَ لَنْ تَفْشَلاَ. فَكُلٌّ مِنْهُمَا؛ فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَنْصُوبٌ بِلَنْ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ حَذْفُ النُّونِ. وَ الْأَلِفُ؛ ضَمِيرُ الْاِثْنَيْنِ، فَاعِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، فِي مَحَلِّ رَفْعٍ
Mansub efâl-i hamse'nin misalına gəldikdə; لَنْ تَحْزَنَا "Siz ikiniz heç vaxt kədərlənməyəcəksiniz" və لَنْ تَفْشَلاَ "Siz ikiniz heç vaxt uğursuz olmayacaqsınız" kimi. فَكُلٌّ مِنْهُمَا bu تَحْزَنَا və تَفْشَلاَ sözlərinin hər ikisi də; مَنْصُوبٌ بِلَنْ len ilə mansubdur, وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ mansubluq əlaməti isə; حَذْفُ النُّونِ sonundakı nun-un hazfiylədir. وَ الْأَلِفُ elif isə; ضَمِيرُ الْاِثْنَيْنِ ikilik zamiridir, فَاعِلٌ faildir, مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ sükun üzərində mebnidir, فِي مَحَلِّ رَفْعٍ mahallen merfudur
Mansub Efâl-i Hamse'nin Misalı
Mansub efâl-i hamse'nin misalına gəldikdə;
لَنْ تَحْزَنَا
"Siz ikiniz heç vaxt kədərlənməyəcəksiniz" və,
لَنْ تَفْشَلاَ
"Siz ikiniz heç vaxt uğursuz olmayacaqsınız" kimi.
Bu تَحْزَنَا və تَفْشَلاَ sözlərinin hər ikisi də üzərinə nasb edici len edatı daxil olduğu üçün mansubdur. Mansubluq əlaməti isə sonundakı nun-un hazfiylədir. Elif isə ikilik zamiridir, faildir, sükun üzərində mebni olub mahallen merfudur
| حَرْفُ نَاصِبٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ | لَنْ |
| Nasb edici hərf, sükun üzərində mebni, irabdan məhalli yoxdur | |
| فِعْلٌ مُضَارِعٌ، مَنْصُوبٌ بِلَنْ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ بِحَذْفِ النُّونِ نِيَابَةً عَنِ الْفَتْحَةِ لِأَنَّهُ مِنَ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ وَ الْأَلِفُ؛ ضَمِيرُ الْاِثْنَيْنِ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، فِي مَحَلِّ رَفْعٍ، فَاعِلٌ | تَحْزَنَا تَفْشَلاَ |
| Muzari fiil, Len ilə mansub, mansubluq əlaməti efâl-i hamse'dən olduğu üçün fethadan naib olaraq sonundakı nun-un hazfiylədir. Elif isə ikilik zamiridir, sükun üzərində mebnidir, mahallen merfu olub faildir |