a. Merfu Əfāl-i Xəmsənin Misalı

مِثَالُ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ الْمَرْفُوعَةِ

فَمِثَالُ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ الْمَرْفُوعَةِ؛ تَكْتُبَانِ və تَفْهَمَانِ. Hər ikisi də; muzari fiildir, merfu’dur, çünki nasb və cezm edənlərdən uzaqdır və ref əlaməti – dammənin yerinə – sonunda nunun qalmasıdır. Elif isə ikilik zamiridir, faildir, sükun üzərində mebnidir və mahallen merfudur.

Merfu efâl-i hamse’nin misalına gəldikdə; تَكْتُبَانِ “Siz ikiniz yazırsınız -mz- & O ikisi yazır -ms- & Siz ikiniz yazırsınız -ms-“ və تَفْهَمَانِ “Siz ikiniz anlayırsınız -mz- & O ikisi anlayır -ms- & Siz ikiniz anlayırsınız -ms-“ kimi. Bu ifadələrin hər ikisi də muzari fiildir, merfu’dur, çünki nasb və cezm edənlərdən uzaqdır və ref əlaməti – dammənin yerinə – sonunda nunun qalmasıdır. Elif isə ikilik zamiridir, faildir, sükun üzərində mebnidir və mahallen merfudur.

Merfu Efâl-i Hamse’nin Misalı

Merfu efâl-i hamse’nin misalına gəldikdə;

تَكْتُبَانِ

“Siz ikiniz yazırsınız -mz- & O ikisi yazır -ms- & Siz ikiniz yazırsınız -ms-“ və,

تَفْهَمَانِ

“Siz ikiniz anlayırsınız -mz- & O ikisi anlayır -ms- & Siz ikiniz anlayırsınız -ms-“ kimidir.

Bu تَكْتُبَانِ və تَفْهَمَانِ ifadələri muzari fiildir, nasb və cezm edənlərdən uzaq olduğu üçün merfudur. Ref əlaməti dammənin yerinə sonunda nunun qalmasıdır. Elif isə ikilik zamiridir, faildir, sükun üzərində mebnidir və mahallen merfudur.

Muzari fiil, nasb və cezm edənlərdən uzaq olduğu üçün merfu, ref əlaməti efâl-i hamse’dən olduğu üçün dammənin yerinə sonunda nunun qalmasıdır. Elif: ikilik zamiridir, sükun üzərində mebni, mahallen merfu və faildir	تَكْتُبَانِ
Muzari fiil, nasb və cezm edənlərdən uzaq olduğu üçün merfu, ref əlaməti efâl-i hamse’dən olduğu üçün dammənin yerinə sonunda nunun qalmasıdır. Elif: ikilik zamiridir, sükun üzərində mebni, mahallen merfu və faildir	تَفْهَمَانِ