4. Əf'al-i xamsənin irabı | 3

الْخَمْسَةِ فِعِلْلَرِينİN İRABI

Müəllif dedi: Amma beş fiil (əf'al-i xamse) isə; onlar nun ilə qaldırılır (yəni nunun qalması ilə merfu olur), və nasb və cəzm isə nunun silinməsi ilə olur.

Və deyirəm: Hərflərlə irab olunan şeylərin dördüncüsü beş fiildir (əf'al-i xamse); sən əvvəlki dərslərdə beş fiilin mahiyyətini öyrənmişdin. Onların hökmü budur ki; onlar dammə əvəzinə nunun qalması ilə merfu olur, fətə və ya sükun əvəzinə isə nunun silinməsi ilə mansub və ya məczum olur.

Müəllif dedi ki: وَ أَمَّا الْأَفْعَالُ الْخَمْسَةُ beş fiil (əf'al-i xamse) isə; فَتُرْفَعُ بِالنُّونِ nun ilə merfu olur (yəni nunun qalması ilə), وَ تُنْصَبُ وَ تُجْزَمُ və nasb və cəzm olur, بِحَذْفِهَا bu nunun silinməsi ilə

Və deyirəm ki: Dördüncüsü, hərflərlə irab olunan şeylərdən, beş fiildir (əf'al-i xamse & 5 müzari fiil). Sən öyrənmişdin, əvvəlki hissədə, beş fiilin mahiyyətini, və onların hökmü isə; merfu olmasıdır, nunun qalması ilə, dammə əvəzinə; mansub və məczum olması isə, bu nunun silinməsi ilə, fətə və ya sükun əvəzinə.

Beş Fiilin İrabi

Müəllif dedi: "Beş fiil (əf'al-i xamse) isə; nun ilə merfu, bu nunun silinməsi ilə də mansub və ya məczum olur."

Mən də (Şərhçi) deyirəm ki: Hərflərlə irab olunan şeylərin dördüncüsü beş fiildir. Sən beş fiilin mahiyyətini əvvəlki dərslərdə öyrənmişdin. Beş fiilin hökmü isə; dammə əvəzinə nunun qalması ilə merfu, sükun və ya fətə əvəzinə isə bu nunun silinməsi ilə mansub və ya məczum olur.