1. Müfrəd isim
اَلْاِسْمُ الْمُفْرَدُ
اَلْاِسْمُ الْمُفْرَدُ; və misalı belədir: مُحَمَّدٌ və الدَّرْسَ sözləri kimi, sənin bu ifadəndə: ذَاكَرَ مُحَمَّدٌ الدَّرْسَ. Yəni: ذَاكَرَ keçmiş zaman fiilidir, fətə üzərinə bina olunub, i'rabda yeri yoxdur. مُحَمَّدٌ isə faildir, mərfudur və mərfu olmasının əlaməti zahir dammadır. الدَّرْسَ isə məf'ulun-bihdir, mənsubdur və mənsubluğunun əlaməti zahir fətədir. Həm مُحَمَّدٌ, həm də الدَّرْسَ müfrəd isimdir.
اَلْاِسْمُ الْمُفْرَدُ müfrəd isim; وَ مِثَالُهُ misalı belədir; مُحَمَّدٌ və الدَّرْسَ sözləri kimi, sənin bu ifadəndə: ذَاكَرَ مُحَمَّدٌ الدَّرْسَ "Məhəmməd dərsi əzbər etdi" kimi. Bu misalda: ذَاكَرَ sözü keçmiş zaman fiilidir, fətə üzərinə bina olunub, i'rabda yeri yoxdur. مُحَمَّدٌ sözü faildir, mərfudur və mərfu olmasının əlaməti zahir dammadır. الدَّرْسَ sözü isə məf'ulun-bihdir, mənsubdur və mənsubluğunun əlaməti zahir fətədir. Həm مُحَمَّدٌ, həm də الدَّرْسَ sözləri müfrəd isimdir.
Müfrəd İsim
Müfrəd ismin misalı sənin bu:
ذَاكَرَ مُحَمَّدٌ الدَّرْسَ
"Məhəmməd dərsi əzbər etdi" ifadəsindəki مُحَمَّدٌ və الدَّرْسَ sözləri kimidir. Bu misalda ذَاكَرَ sözü fətə üzərinə bina olunmuş keçmiş zaman fiilidir və i'rabda yeri yoxdur. مُحَمَّدٌ sözü faildir, mərfudur. Mərfu olmasının əlaməti zahir dammadır. الدَّرْسَ sözü isə məf'ulun-bihdir, mənsubdur. Mənsubluğunun əlaməti zahir fətədir. Bu مُحَمَّدٌ və الدَّرْسَ sözlərinin hər ikisi müfrəd isimdir.
Qeyd: Müfrəd isimlər yalnız hərəkələrlə mureb olurlar. Əgər o müfrəd isim münsarifdirsə, mərfu olmasının əlaməti dammə, mənsub olmasının əlaməti fətə və cərr olmasının əlaməti ...
i isə kəsrə ilədir. Əgər o müfrəd isim qeyri-münsərif olsa, o zaman rəf əlaməti dammə, nəsb və cərr əlaməti isə fəthə ilə olur, çünki qeyri-münsərif isimlər tənvini və kəsrəni qəbul etmirlər. Bu dərsdə verilən müfrəd isimlər münsərifdir. ذَاكَرَ مُحَمَّدٌ الدَّرْسَ Məhəmməd dərsi əzbər etdi فِعْلٌ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْفَتْحِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ Keçmiş zaman feli, fəthə üzərində məbni, i'rabda yeri yoxdur فَاعِلٌ، مَرْفُوعٌ وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ لِأَنَّهُ مِنَ الْاِسْمِ الْمُفْرَدِ Fail, mərfu, rəf əlaməti müfrəd isimlərdən olduğu üçün axırında zahir dammə مَفْعُولٌ بِهِ، مَنْصُوبٌ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْفَتْحَةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ لِأَنَّهُ مِنَ الْاِسْمِ الْمُفْرَدِ Məf'ulun bih, mənsub, nəsb əlaməti müfrəd isimlərdən olduğu üçün axırında zahir fəthə