Təmarin və məşqlər

تَمْرِينَاتٌ

Təlimlər

اِسْتَعْمِلْ كُلَّ فِعْلٍ مِنَ الْأَفْعَالِ الْآتِيَةِ فِي ثَلاَثِ جُمَلٍ مُفِيدَةٍ بِحَيْثُ يَكُونُ فِي وَاحِدَةٍ مِنْهَا مَرْفُوعًا وَ فِي الثَّانِيَةِ مَنْصُوبًا وَ فِي الثَّالِثَةِ مَجْزُومًا وَ اضْبُطْهُ بِالشَّكْلِ التَّامِّ فِي كُلِّ جُمْلَةٍ؛

Aşağıdakı fellərdən hər birini (qalın şriftlə göstəriləcək) üç faydalı cümlədə, birinci cümlədə merfu, ikinci cümlədə mansub və üçüncü cümlədə isə meczum olaraq və bütün cümlələr tam şəkildə istifadə et.

مُحَمَّدٌ يَضْرِبُ الْكُفَّارَ بِسَيْفِهِ

Məhəmməd kafirlərə qılıncı ilə vurur

اَلْمُسْلِمُ لَنْ يَضْرِبَ زَوْجَهُ

Müsəlman heç vaxt həyat yoldaşına vurmaz

لَمْ يَضْرِبْ مُحَمَّدٌ زَيْدًا

Məhəmməd Zeydə vurmadı

أَلاَ تَنْصُرَانِ أَخَاكُمَا الْمُسْلِمَ

Siz ikiniz müsəlman qardaşınıza kömək etməyəcəksiniz?

اَلْمُسْلِمَانِ لَنْ يَنْصُرَا الْكَافِرِينَ

İki müsəlman heç vaxt kafirlərə kömək etməyəcək

إِنَّكُمَا لَمْ تَنْصُرَا أَخَاكُمَا الْمُسْلِمَ

Şübhəsiz ki, siz ikiniz müsəlman qardaşınıza kömək etmədiniz

لَعَلَّكِ يَا هِنْدُ تُسَافِرِينَ غَدًا

Ola bilər ki, sən ey Hind, sabah səfərə çıxacaqsan

يَا هِنْدُ لَنْ تُسَافِرِي وَحْدَكِ

Ey Hind, heç vaxt tək səfərə çıxma

يَا سُعَادُ أَ لَمْ تُسَافِرِي بِالْأَمْسِ؟

Ey Suad, dünən səfərə çıxmadın?

مُحَمَّدٌ يَدْنُو كَثِيرًا مِنَ الْهَدَفِ وَ يُصِيبُهُ

Məhəmməd hədəfinə çox yaxınlaşdı və ona çatdı

إِنَّكَ لَنْ تَدْنُوَ مِنْ تَحْقِيقِ هَدَفِكَ إِلاَّ بِالتَّعْبِ وَ السَّهَرِ

Şübhəsiz ki, sən yorulub gecə oyaq qalmadan hədəfinə yaxınlaşa bilməyəcəksən

يَا إِبْرَاهِيمُ لَمْ تَدْنُ إِلَى الْآنَ مِنْ تَحْقِيقِ هَدَفِكَ

Ey İbrahim! İndiyə qədər hədəfinə yaxınlaşmadın

اَلْمُسْلِمُونَ يَرْبَحُونَ مِنَ الْأَعْمَالِ الصَّالِحَةِ

Müsəlmanlar saleh əməllərdən qazanc əldə edirlər

يَا إِخْوَانِي لَنْ تَرْبَحُوا إِذَا لَمْ تَتَّقُوا رَبَّكُمْ

Ey qardaşlarım! Allahdan qorxmasanız heç vaxt qazanc əldə edə bilməyəcəksiniz

لَمْ تَرْبَحُوا الْمُسْلِمُونَ فِي الدُّنْيَا

Müsəlmanlar bu dünyada qazanc əldə edə bilmədilər

مُحَمَّدٌ يَشْتَرِي الطَّعَامَ لِزَوْجِهِ مِنَ السُّوقِ

Məhəmməd həyat yoldaşı üçün bazardan yemək alır

لَنْ يَشْتَرِيَ مُحَمَّدٌ الْخَمْرَ

Məhəmməd heç vaxt şərab almayacaq

مُحَمَّدٌ لَمْ يَشْتَرِ الْخَمْرَ فِي حَيَاتِهِ

Məhəmməd həyatı boyu şərab almamışdır

يَيْقَى الْأَجْرُ وَ يَزُولُ الْأَلَمُ

Əcir qalır və ağrı gedir

لَنْ تَبَقَى إِسْلَامَنَا مَهْزُومًا

İslamımız heç vaxt məğlub qalmayacaq

لَمْ يَبْقَ إِخْوَانِي شَحْنَاءُ

Qardaşlarım düşmən qalmadılar

اَلْمُسْلِمَانِ دَائِمًا يَسْبِقَانِ الْكَافِرِينَ

İki müsəlman həmişə kafirləri qabaqlayır

مُحَمَّدٌ وَ إِبْرَاهِيمُ لَنْ يَسْبِقَا أَحْمَدَ وَ إِسْمَاعِيلَ

Məhəmməd və İbrahim heç vaxt Əhməd və İsmaili qabaqlaya bilməyəcəklər

مُحَمَّدٌ وَ إِبْرَاهِيمُ لَمْ يَسْبِقَا أَحْمَدَ وَ إِسْمَاعِيلَ

Məhəmməd və İbrahim Əhməd və İsmaili qabaqlaya bilmədilər

Merfu	Mansub	Meczum
يَضْرِبُ	يَضْرِبَ	يَضْرِبْ
تَنْصُرَانِ	تَنْصُرَا	تَنْصُرَا
تُسَافِرِينَ	تُسَافِرِي	تُسَافِرِي
يَدْنُو	يَدْنُوَ	يَدْنُ
تَرْبَحُونَ	تَرْبَحُوا	تَرْبَحُوا
يَشْتَرِي	يَشْتَرِيَ	يَشْتَرِ
يَبْقَى	يَبْقَى	يَبْقَ
يَسْبِقَانِ	يَسْبِقَا	يَسْبِقَا

ضَعْ فِي الْمَكَانِ الْخَالِي مِنَ الْجُمَلِ الْآتِيَةِ فِعْلاً مُضَارِعًا مُنَاسِبًا ثُمَّ بَيِّنْ عَلاَمَةَ إِعْرَابِهِ

Aşağıdakı boş yerlərə uyğun bir muzari feli qoy və sonra o muzari felin irab əlamətini izah et!

اَلْكَسُولُ يُسِيءُ إِلَى نَفْسِهِ وَ وَطَنِهِ

Tənbəl insan özünə və vətəninə pislik edir

لَنْ تَبْلُغَ الْمَجْدَ إِلاَّ بِالْعَمَلِ وَ الْمُثَابَرَةِ

Əmək və səylə olmasa, heç vaxt uğura çatmayacaqsan

اَلصَّدِيقُ الْمُخْلِصُ يَفْرَحُ لِفَرْحِ صَدِيقِهِ

Sadiq dost, dostunun sevincinə sevinir

اَلْفَتَاتَانِ الْمُجْتَهِدَتَانِ تَحْتَرِمَانِ أَبَاهُمَا

İki çalışqan qız atalarını hörmət edirlər

İki çalışqan gənc qız atalarına hörmət edirlər

اَلطُّلاَّبُ الْمَجِدُونَ يُحِبُّونَ وَطَنَهُمْ

Uğurlu tələbələr vətənlərini sevirlər

أَنْتُمْ يَا أَصْدِقَائِي تَسْعَدُونَ النَّاسُ بِزِيَارَتِكُمْ

Ey dostlarım! Sizin ziyarətinizlə insanlar xoşbəxt olurlar

مَنْ عَمِلَ الْخَيْرَ فَإِنَّهُ يَجِدُهُ

Kim xeyir iş görərsə, şübhəsiz ki, o xeyri tapar

إِذَا أَسَاءَكَ بَعْضُ إِخْوَانِكَ فَلاَ تَغْضَبْ

Qardaşlarından bəziləri sənə pislik edərsə, onlara əsəbləşmə

يَسُرُّنِي أَنْ تُحِبَّ إِخْوَانَكَ

Qardaşlarını sevməyin məni sevindirir

إِنْ أَدَّيْتَ وَاجِبَكَ تُكْرَمُ

Əgər vəzifəni yerinə yetirdinsə, sənə hörmət edilir

لَمْ أَزُرْ أَبِي أَمْسِ

Dün atamı ziyarət etmədim

أَنْتِ يَا زَيْنَبُ تُؤَدِّينَ وَاجِبَكِ

Ey Zeynəb! Sən vəzifəni yerinə yetirirsən

إِذَا زُرْتُمُونِي تُكْرَمُونَ

Siz məni ziyarət etdikdə sizə hörmət olunur

مَهْمَا أَخْفَيْتُمْ يَظْهَرْ

Nə gizlətsəniz, üzə çıxar

فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَرْفُوعٌ وَ عَلَامَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ لِتَجَرُّدِهِ عَنِ النَّوَاصِبِ وَ الْجَوَازِمِ	يُسِيءُ
Merfu muzari feil, ref əlaməti nəsb və cəzm edənlərdən ayrıldığı üçün zahir dammadır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَنْصُوبٌ بِلَنْ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْفَتْحَةُ الظَّاهِرَةُ	تَبْلُغَ
Len ilə mansub muzari feil, nəsb əlaməti zahir fətadır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَرْفُوعٌ وَ عَلَامَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ لِتَجَرُّدِهِ عَنِ النَّوَاصِبِ وَ الْجَوَازِمِ	يَفْرَحُ
Merfu muzari feil, ref əlaməti nəsb və cəzm edənlərdən ayrıldığı üçün zahir dammadır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَرْفُوعٌ وَ عَلَامَةُ رَفْعِهِ بِثُبُوتِ النُّونِ لِأَنَّهُ مِنَ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ	تَحْتَرِمَانِ
Merfu muzari feil, ref əlaməti beş feil növündən olduğu üçün axırındakı nunun qalmasıdır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَرْفُوعٌ وَ عَلَامَةُ رَفْعِهِ بِثُبُوتِ النُّونِ لِأَنَّهُ مِنَ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ	يُحِبُّونَ
Merfu muzari feil, ref əlaməti beş feil növündən olduğu üçün axırındakı nunun qalmasıdır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَرْفُوعٌ وَ عَلَامَةُ رَفْعِهِ بِثُبُوتِ النُّونِ لِأَنَّهُ مِنَ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ	تَسْعَدُونَ
Merfu muzari feil, ref əlaməti beş feil növündən olduğu üçün axırındakı nunun qalmasıdır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَرْفُوعٌ وَ عَلَامَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ لِتَجَرُّدِهِ عَنِ النَّوَاصِبِ وَ الْجَوَازِمِ	يَجِدُ
Merfu muzari feil, ref əlaməti nəsb və cəzm edənlərdən ayrıldığı üçün zahir dammadır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَجْزُومٌ بِلاَ النَّاهِيَةِ وَ عَلاَمَةُ جَزْمِهِ السُّكُونُ الظَّاهِرَةُ	تَغْضَبْ
La-i Nahiye ilə meczum muzari feil, cəzm əlaməti zahir sükundur
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَنْصُوبٌ بِلَنْ وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْفَتْحَةُ الظَّاهِرَةُ	تُحِبَّ
Len ilə mansub muzari feil, nəsb əlaməti zahir fətadır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَرْفُوعٌ وَ عَلَامَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ لِتَجَرُّدِهِ عَنِ النَّوَاصِبِ وَ الْجَوَازِمِ	تُكْرَمُ
Merfu muzari feil, ref əlaməti nəsb və cəzm edənlərdən ayrıldığı üçün zahir dammadır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَجْزُومٌ بِلَمْ وَ عَلاَمَةُ جَزْمِهِ السُّكُونُ الظَّاهِرَةُ	أَزُرْ
Lem ilə meczum muzari feil, cəzm əlaməti son hərəkənin hazfiylədir (sükun)
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَرْفُوعٌ وَ عَلَامَةُ رَفْعِهِ بِثُبُوتِ النُّونِ لِأَنَّهُ مِنَ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ	تُؤَدِّينَ
Merfu muzari feil, ref əlaməti beş feil növündən olduğu üçün axırındakı nunun qalmasıdır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَرْفُوعٌ وَ عَلَامَةُ رَفْعِهِ بِثُبُوتِ النُّونِ لِأَنَّهُ مِنَ الْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ	تُكْرَمُونَ
Merfu muzari feil, ref əlaməti beş feil növündən olduğu üçün axırındakı nunun qalmasıdır
فِعْلٌ مُضَارِعٌ مَجْزُومٌ عَلاَمَةُ جَزْمِهِ حُذْفُ حَرَكَةِ الْآخِرِ	يَظْهَرْ
Meczum muzari feil, cəzm əlaməti son hərəkənin hazfiylədir (sükun)