Təmrin və məşq

تَمْرِينَاتٌ

Tapşırıqlar

ضَعْ كُلَّ فِعْلٍ مِنَ الْأَفْعَالِ الْآتِيَةِ فِي جُمْلَتَيْنِ بِحَيْثُ يَكُونُ مَرْفُوعًا فِي إِحْدَاهُمَا وَ مَنْصُوبًا فِي الْأُخْرَى

Aşağıdakı feilərin hər birini birinci cümlədə merfu, ikinci cümlədə mensub olmaqla iki cümlədə istifadə et!

يَجْرِي الزَّوْرَقُ مِنَ النَّهْرِ

Qayıq çaydan keçir

رَأَيْتُ الطَّيْرَ أَنْ يَجْرِيَ فَوْقَ الشَّجَرَةِ

Quşun ağacın üzərindən keçməsini gördüm

يَبْنِي زَيْدٌ مَدْرَسَةً

Zeyd məktəb tikir

اِعْلَمِ الْإِسْلَامَ أَنْ يَبْنِيَ عَلَى خَمْسَةِ أَشْيَاءٍ

İslamın beş şey üzərində qurulduğunu bil

يَنْظُفُ زَيْدٌ غُرْفَتَهُ

Zeyd otağını təmizləyir

مُهِمٌّ لَهُ أَنْ يَنْظُفَ غُرْفَتَهُ

Otağını təmizləməsi onun üçün vacibdir

يَرْكَبُ زَيْدٌ السَّيَّارَةَ

Zeyd maşına minir

بَاعَ زَيْدٌ السَّيَّارَةَ أَنْ يَرْكَبَ بِهَا

Zeyd minmək üçün maşın aldı

يَمْحُو زَيْدٌ نَشَاطَهُ

Zeyd fəaliyyətini ləğv etdi

لِإِجْتَازِ السَّيَّارَاتِ أَنْ يَمْحُوَ الْأَلْغَامُ فِي هَذَا الْمِنْطِقَةِ

Maşınların keçməsi üçün bu ərazidəki minaların məhv edilməsi lazımdır

يَشْرَبُ زَيْدٌ الْعَصِيرَ فِي كُلِّ صَبَاحٍ

Zeyd hər səhər şirə içir

يَجِبُ عَلَيْهِ أَنْ يَشْرَبَ الْعَصِيرَ فِي كُلِّ صَبَاحٍ

Hər səhər şirə içməsi lazımdır

تُضِيءُ الشَّمْعَةُ الْبَيْتَ

Şam evi işıqlandırır

بِعْ شَمْعَةً كَيْ تُضِيءَ بَيْتَكَ

Evini işıqlandırması üçün bir şam al

ضَعْ كُلَّ اسْمٍ مِنَ الْأَسْمَاءِ الْآتِيَةِ فِي ثَلاَثِ جُمَلٍ بِحَيْثُ يَكُونُ مَرْفُوعًا فِي إِحْدَاهَا وَ مَنْصُوبًا فِي الثَّانِيَةِ وَ مَخْفُوضًا فِي الثَّالِثَةِ وَ اضْبُطْ ذَلِكَ بِالشَّكْلِ الْمُنَاسِبِ

Aşağıdakı isimlərin hər birini birinci cümlədə merfu, ikinci cümlədə mensub, üçüncü cümlədə isə məxfud olmaqla uyğun məna ilə üç cümlədə istifadə et!

Cümlədə Merfu Olanlar

جَاءَ وَالِدُكَ

Atan gəldi

ذَهَبَ إِخْوَتُكَ

Qardaşların getdi

كُسِرُ أَسْنَانُكَ

Dişlərin sındı

نُزِلَ الْكِتَابُ

Kitab endirildi

تُقَرِّبُ الْقِطَارُ إِلَى الْمَحَطَّةِ

Qatar stansiyaya yaxınlaşdı

اَلْفَاكِهَةُ نَافِعَةٌ

Meyvə faydalıdır

اَلْأُمُّ تَرْضَعُ رَاضِعَهَا

Ana körpəsini əmizdirir

جَاءَ الْأَصْدِقَاءُ إِلَى عِيدِ الْمِلاَدِ

Dostlar ad gününə gəldilər

اَلتِّلْمِذَانِ يَدْرُسَانِ

İki şagird dərs oxuyur

أَكَلَ الرَّجُلاَنِ شَاوُرْمَةَ الدَّجَاجَةِ

İki kişi toyuq dönər yedi

رَقَبَ الجُّنْدِيُّ حَوْلَهُ

Əsgər ətrafını müşahidə etdi

صَامَتْ فَتَاةُ صَوْمَ رَمَضَانَ

Gənc qız ramazan orucu tutdu

اِشْتَرَى أَخُوكَ بَيْتًا جَدِيدًا

Qardaşın yeni ev aldı

أَيْنَ صَدِيقُكَ؟

Dostun haradadır?

اَلْجُنْدِيَّانِ اتَّخَذَا شَهَادَةَ التَّسْرِيحِ

İki əsgər tərxis sənədi aldı

جَاءَتِ الْفَتَيَانِ إِلَى صَفِّهَا

İki gənc qız siniflərinə gəldilər

بَاعَ التَّاجِرُ الْمَالَ

Ticarətçi malı satdı

تَشَمُّ الْوَرْدُ مُمْتِعًا

Gül xoş qoxur

اَلنِّيلُ نَهْرٌ طَوِيلٌ

Nil uzun çaydır

اَلْإِسْتِحْمَامُ لاَزِمٌ كَلَّ النَّاسِ

Hər kəs üçün yuyunmaq lazımdır

اَلنَّشَاطُ النَّوَوِيُّ خَطِيرٌ

Nüvə fəaliyyəti təhlükəlidir

يَغْلَطُ الْمُهْمِلُ

Səhlənkar insan səhv edir

اَلْفَتَيَاتُ الْمُهَذَّبَاتُ يَعْلَمْنَ دِينَهُنَّ

Tərbiyəli gənc qızlar dinlərini bilirlər

Cümlədə Mensub Olanlar

رَأَيْتُ وَالِدَكَ

Atanı gördüm

نَصَرْتُ إِخْوَتَكَ

Qardaşlarına kömək etdim

هَلْ تُنَظِّفُ أَسْنَانَكَ؟

Dişlərini təmizlədinmi?

قَرَأْتُ الْكِتَابَ الْكَرِيمَ

Müqəddəs kitabı oxudum

لَقَدْ فَاتَنِي الْقِطَارَ الْيَوْمَ

Bu gün qatardan geri qaldım

أَنَا أَكُلُ الْفَاكِهَةَ بَعْدَ اقْتِشَارٍ

Meyvəni soyduqdan sonra yedim

اِحْتَرِمِ الْأُمَّ لِأَنَّهَا اسْتَحَقَّتْ الْحُرْمَةَ

Anana hörmət et, çünki o hörmətə layiqdir

أَخْذْتُ الْأَصْدِقَاءَ إِلَى الْحَفْلِ

Dostları məclisə apardım

نَصَحْتُ التِّلْمِذَيْنِ فِي الْإِمْتِحَانِ

İki şagirdə imtahan barədə məsləhət verdim

لَمْ أَرَ الرَّجُلَيْنِ فِي الْفِنَاءِ

Həyətdə iki kişi görmədim

سَلَّمَ الْمُشَاهِدُونَ الْجُنْدِيَّ

İzləyicilər əsgəri salamladı

هَنَّئْتُ الْفَتَاةَ الْمُجْتَهِدَةَ

Zəhmətkeş gənc qızı təbrik etdim

رَأَيْتُ أَخَاكَ فِي الْحَدِيقَةِ

Bağda qardaşını gördüm

اِسْئَلْ صَدِيقَكَ

Dostuna soruş

تَسَلَّمَ الْقَائِدُ الْجُنْدِيَّيْنِ

Komandan iki əsgəri qəbul etdi

شَجَّعَ الْمُعَلِّمُ الْفَتَيَيْنِ بِالنَّجَاحِ

Müəllim iki gənc qızı uğura təşviq etdi

إِنْتَظَرَ الشَّعْبُ التَّاجِرَ لِأَنْ يُرِيدُوا مَبِيعًا أمْوَالَهُمْ

Xalq mallarını satmaq istədikləri üçün ticarətçini gözlədi

شَمَمْتُ الْوَرَدَ فَانْشَرَحْتُ

Gülü iylədim, ürəyim açıldı

أُرِيدُ الذَّهَابَ مِصْرَ لِأَنْ أَرَى النِّيلَ

Nil çayını görmək üçün Misirə getmək istəyirəm

أُحِبُّ الْاِسْتِحْمَامَ

Hamamı sevirəm

إِنَّ اَلنَّشَاطَ النَّوَوِيَّ يَلْزَمُ بِالرِّعَايَةِ

Nüvə fəaliyyətləri diqqətli olmağı tələb edir

إِحْذَرِ الْمُهْمِلَ

Səhlənkar insanı xəbərdar et

إِنَّ اَلْفَتَيَاتِ الْمُهَذَّبَاتِ يَعْلَمْنَ الْإِسْلاَمَ

Əlbəttə, tərbiyəli gənc qızlar islamı bilirlər

Cümlədə Məxfud Olanlar

سَلَّمْتُ عَلَى أَبِيكَ

Atana salam verdim

مَرَرْتُ بِإِخْوَتِكَ

Qardaşlarına baş çəkdim

نَظِّفْ بِأَسْنَانِكَ

Dişlərini təmizlə

لاَ تَكْتُبْ عَلَى الْكِتَابِ

Kitabın üzərinə yazma

لَقِيتُ مَعَ زَيْدٍ فِي الْقِطَارِ

Zeyd ilə qatarda qarşılaşdım

أَكَلْتُ مِنَ الْفَاكِهَةِ

Meyvədən yedim

عَمَلْتُ لِلْأُمِّ

Ana üçün çalışdım

وَدَّعْتُ بِالْأَصْدِقَاءِ

Dostları yola saldım

تَكَلَّمْتُ مَعَ التِّلْمِذَيْنِ فِي الْإِمْتِحَانِ

İki şagirdlə imtahan haqqında danışdım

أُخْبِرْتُ مِنَ الرَّجُلَيْنِ

İki kişidən xəbər aldım

غَسَلْتُ لِبَاسَ الْجُنْدِيِّ

Əsgərin paltarını yudum

كُنِي كَالْفَتَاةِ الْمُجْتَهِدِ

Zəhmətkeş qız kimi ol

اَلْمَالُ لِأَخِيكَ

Mal qardaşınındır

جَاءَ زَيْدٌ خَاشَا صَدِيقِكَ

Zeyd gəldi, amma dostun gəlmədi

كَتَبْتُ رِسَالَةً لِلْجُنْدِيَّيْنِ

İki əsgərə məktub yazdım

نَظَرْتُ إِلَى الْفَتَيَيْنِ

İki gənc qıza baxdım

اِسْتِنْطَقُ الْقَاضِي بِالتَّاجِرِ فِي التِّجَارَةِ

Hakim ticarət mövzusunda taciri sorğuya çəkdi

إِقْتَطَفَ زَيْدٌ بِالْوَرْدِ مِنَ الْغُصْنِ

Zeyd budaqdan gülü dərdi

سَأَذْهَبُ إِلَى نَهْرِ النِّيلَ

Yaxında Nil çayına gedəcəyəm

اِسْتَحَبَّ الْوَلَدُ مِنَ الْإِسْتِحْمَامِ

Uşaq çimməkdən zövq alır

فِي اَلنَّشَاطِ النَّوَوِيِّ فَائِدَةٌ كَبِيرَةٌ

Nüvə fəaliyyətində böyük fayda var

صُدُّ مِنَ الْمَرْءِ الْمُهْمِلِ

Səhlənkar insandan uzaq dur

أَشِبِهِي بِالْفَتَيَاتِ الْمُهَذَّبَاتِ فِي الْأَدَبِ

Ədəb baxımından tərbiyəli gənc qızlara bənzə

Merfu	Mansub	Mahfud
وَالِدُكَ	وَالِدَكَ	وَالِدِكَ
إِخْوَتُكَ	إِخْوَتَكَ	إِخْوَتِكَ
أَسْنَانُكَ	أَسْنَانَكَ	أَسْنَانِكَ
اَلْكِتَابُ	اَلْكِتَابَ	اَلْكِتَابِ
اَلْقِطَارُ	اَلْقِطَارَ	اَلْقِطَارِ
اَلْفَاكِهَةُ	اَلْفَاكِهَةَ	اَلْفَاكِهَةِ
اَلْأُمُّ	اَلْأُمَّ	اَلْأُمِّ
اَلْأَصْدِقَاءُ	اَلْأَصْدِقَاءَ	اَلْأَصْدِقَاءِ
اَلتِّلْمِذَانِ	اَلتِّلْمِذَيْنِ	اَلتِّلْمِذَيْنِ
اَلرَّجُلاَنِ	اَلرَّجُلَيْنِ	اَلرَّجُلَيْنِ
اَلْجُنْدِيُّ	اَلْجُنْدِيَّ	اَلْجُنْدِيِّ
اَلْفَتَاةُ	اَلْفَتَاةَ	اَلْفَتَاةِ
أَخُوكَ	أَخَاكَ	أَخِيكَ
صَدِيقُكَ	صَدِيقَكَ	صَدِيقِكَ
اَلْجُنْدِيَّانِ	اَلْجُنْدِيَّيْنِ	اَلْجُنْدِيَّيْنِ
اَلْفَتَيَانِ	اَلْفَتَيَيْنِ	اَلْفَتَيَيْنِ
اَلتَّاجِرُ	اَلتَّاجِرَ	اَلتَّاجِرِ
اَلْوَرْدُ	اَلْوَرْدَ	اَلْوَرْدِ
اَلنِّيلُ	اَلنِّيلَ	اَلنِّيلَ
اَلْإِسْتِحْمَامُ	اَلْإِسْتِحْمَامَ	اَلْإِسْتِحْمَامِ
اَلنَّشَاطُ	اَلنَّشَاطَ	اَلنَّشَاطِ
اَلْمُهْمِلُ	اَلْمُهْمِلَ	اَلْمُهْمِلِ
اَلْمُهَذَّبَاتُ	اَلْمُهَذَّبَاتِ	اَلْمُهَذَّبَاتِ