c. Cəmi müzəkkər salim

جَمْعُ الْمُذَكَّرِ السَّالِمُ

Üçüncü mövqe: جَمْعُ الْمُذَكَّرِ السَّالِمُ, yəni; رَضِيتُ عَنِ الْبَكْرِينَ və yəni; نَظَرْتُ إِلَى الْمُسْلِمِينَ الْخَاشِعِينَ. Hər iki الْبَكْرِينَ və الْمُسْلِمِينَ sözləri, cər hərfi daxil olduğuna görə məxfud (məcrur) olur və məxfudluq əlaməti - əvvəlki hərfi kəsrəli, sonrakı hərfi fətəli olan və özü də sakin olan 'ya' hərfidir. Hər ikisi də سالم مذکر cəmi isimdir.

Üçüncü mövqe, kəsrənin naibi olan 'ya' hərfinin məxfudluq əlaməti olduğu yer سالم مذکر cəmi isimlərdir. Misalları belədir: رَضِيتُ عَنِ الْبَكْرِينَ “Bekirlərdən razı oldum” və نَظَرْتُ إِلَى الْمُسْلِمِينَ الْخَاشِعِينَ “Təvazökar kişi müsəlmanlara baxdım” kimi. Hər iki الْبَكْرِينَ və الْمُسْلِمِينَ sözləri, cər hərfi daxil olduğuna görə məxfud olur. Məxfudluq əlaməti isə əvvəlki hərfi kəsrəli, sonrakı hərfi fətəli və özü də sakin olan 'ya' hərfidir. Hər ikisi də سالم مذکر cəmi isimdir.

Kəsrədən naib olan 'ya', سالم مذکر cəmi isimdə məxfudluq əlaməti olur

'Ya' hərfinin kəsrədən naib olaraq məxfudluq əlaməti olduğu üçüncü yer سالم مذکر cəmi isimlərdir. Misalları belədir:

رَضِيتُ عَنِ الْبَكْرِينَ

“Bekirlərdən razı oldum” və,

نَظَرْتُ إِلَى الْمُسْلِمِينَ الْخَاشِعِينَ

“Təvazökar kişi müsəlmanlara baxdım” kimi.

Bu الْبَكْرِينَ və الْمُسْلِمِينَ sözləri, cər hərfi daxil olduğuna görə məxfud isimlərdir. Məxfudluq əlaməti isə əvvəlki hərfi kəsrəli, sonrakı hərfi fətəli və özü də sakin olan 'ya' hərfidir. Bu 'ya' hərfi də kəsrədən naibdir. الْبَكْرِينَ və الْمُسْلِمِينَ sözləri سالم مذکر cəmi isimlərdir.

‘Ala’ cer hərfi ilə mecrur olan isim, cəmi müzəkkər salim olduğu üçün cər əlaməti kəsrənin yerinə keçən ‘ya’dır. Nun: təkdəki tənvinin yerinə gəlmişdir. الْبَكْرِينَ ‘Ala’ cer hərfi ilə mecrur olan isim, cəmi müzəkkər salim olduğu üçün cər əlaməti kəsrənin yerinə keçən ‘ya’dır. Nun: təkdəki tənvinin yerinə gəlmişdir. نَظَرْتُ إِلَى الْمُسْلِمِينَ الْخَاشِعِينَ Təvazökar kişi müsəlmanlara baxdım. نَظَرَ Mazi feil, hərəkətli zamir birləşməsi ilə sukun üzərində məbni. ـتُ Birləşmiş zamir, dammə üzərində məbni, məhəllən mərfu olub faildir. إِلَى Cer hərfi, sukun üzərində məbni, i’rabda yeri yoxdur. الْمُسْلِمِينَ ‘İlə’ cer hərfi ilə mecrur olan isim, cəmi müzəkkər salim olduğu üçün cər əlaməti kəsrənin yerinə keçən ‘ya’dır. Nun: təkdəki tənvinin yerinə gəlmişdir. Və sifətlidir. الْخَاشِعِينَ ‘Müsliminə’ sözünün sifətidir və bu səbəbdən mecrurdur, cəmi müzəkkər salim olduğu üçün cər əlaməti kəsrənin yerinə keçən ‘ya’dır. Nun: təkdəki tənvinin yerinə gəlmişdir. 🤖

رَضِيتُ عَنِ الْبَكْرِينَ Bekirlərdən razı oldum
فِعْلٌ مَاضٍ مَنْقُوصٌ مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ لِإِتِّصَالِهِ بِضَمِيرِ الْمُتَحَرِّكَةِ	رَضَى
Mankus keçmiş fiil, hərəkətli zamir birləşməsi ilə sükun üzərində məbni
ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الضَّمِّ، فِي مَحَلِّ رَفْعٍ فَاعِلٌ	ـتُ
Birləşik zamir, dammə üzərində məbni, məhələn mərfu və fail
حَرْفُ جَرٍّ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ	عَنِ
Cər hərfi, sükun üzərində məbni, i'rabda məhəli yoxdur