Mövzu ilə əlaqəli suallar və cavablar

سواللار و جوابلار

Suallar və Cavabları

١. نون neçə yerdə sözün ref əlaməti olur?

1. Nun neçə yerdə sözün ref əlaməti olur?

نون yalnız bir yerdə sözün ref əlaməti olur və o da muzari felin tesniyə müzekker və müənnəs elifinə, cəmi müzekker vavına və müfrəd müənnəs muhataba ya'sına müsnəd olan muzari feldir.

Nun yalnız bir yerdə sözün ref əlaməti olur və o da muzari felin tesniyə müzekker və müənnəs elifinə, cəmi müzekker vavına və müfrəd müənnəs muhataba ya'sına müsnəd olan muzari feldir.

٢. Tesniyə (müzekker) elifinə müsnəd olan muzari fel nə ilə başlayır və muzari felin başladığı bu hərflər nəyi bildirir?

2. Tesniyə (müzekker) elifinə müsnəd olan muzari fel nə ilə başlayır və muzari felin başladığı bu hərflər nəyi bildirir?

Tesniyə elifinə müsnəd olan muzari fel qayıb üçün "ya" ilə, xitab üçün isə "ta" ilə başlayır. Misallar:

Qayıba işarə edən ya	Xitaba işarə edən ta
يَنْصُرَانِ	تَنْصُرَانِ

٣. Vav və Ya'ya müsnəd olan muzari fel nə ilə başlayır?

3. Vav və Ya'ya müsnəd olan muzari fel nə ilə başlayır?

Vav və ya'ya müsnəd olan muzari fel ya və ya ta ilə başlayır. Misallar:

يَنْصُرُونَ	Vav'a müsnəd muzari
تَنْصُرُونَ	Vav'a müsnəd muzari
تَنْصُرِينَ	Ya'ya müsnəd muzari

٤. Vav, ya və elifə müsnəd muzari fel üçün iki misal ver!

4. Vav, ya və elifə müsnəd muzari fel üçün iki misal ver!

يُؤْمِنَانِ مُحَمَّدٌ وَ عَلِيٌّ بِاللهِ

Məhəmməd və Əli Allaha inanır

تَخْرُجَانِ عَائِشَةٌ وَ زَيْنَبُ مِنَ الْمَدْرَسَةِ

Ayişə və Zeynəb məktəbdən çıxırlar

وَ هُمْ يَكْتُبُونَ الرِّسَالَةَ إِلَى أَبِيهِمْ

Onlar atalarına məktub yazırlar

هَلْ أَنْتُمْ تَعْمَلُونَ فِي هَذِهِ الشَّرِكَةِ؟

Siz bu şirkətdə işləyirsiniz?

أَنْتِ يَا فَاطِمَةُ أَ تَكْتُبِينَ ذِكْرَيَاتِكِ فِي يَوْمِيَّتِكِ

Sən, ey Fatimə! xatirələrini gündəlikdə yazırsan?

هَلْ أَنْتِ تُمَارِسِينَ فِي كُلِّ يَوْمٍ

Sən hər gün məşq edirsən?

٥. مَا هِيَ الْأَفْعَالُ الْخَمْسَةُ؟

5. Əf'al-i Xəmsə nədir?

اَلْفِعْلُ الْمُضَارِعُ الَّذِي يَكُونُ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ بِثُبُوتِ النُّونِ وَ أُسْنِدَ إِلَى وَاوِ الْجَمْعِ وَ أَلِفِ الْاِثْنَيْنِ وَ الْاِثْنَتَيْنِ وَ يَاءِ الْمُؤَنَّثَةِ الْمُخَاطَبَةِ

Müfrəd müənnəs ya'sına, təsniyə (müzəkkər və müənnəs) əlifinə və cəmi vavına isnad olunan və ref əlaməti sonundakı nunun sabit qalması ilə olan muzari feilərə əf'al-i xəmsə deyilir, nümunələri:

يَدْرُسَانِ	Təsniyə müzəkkər Qayıb
يَدْرُسُونَ	Cəmi müzəkkər Qayıb
تَدْرُسَانِ	Təsniyə müənnəs Qayıb
تَدْرُسَانِ	Təsniyə müzəkkər Müxatab
تَدْرُسُونَ	Cəmi müzəkkər Müxatab
تَدْرُسِينَ	Müfrəd müənnəs Müxataba
تَدْرُسَانِ	Təsniyə müənnəs Müxataba

Qeyd: Sonda olan nunlar ref əlamətidir. Yəni mərfu bir muzari feilin sonunda nun sabit qalır. Qırmızı ilə vurğulanan vav, əlif və ya sükun üzərində məbni fail olub, vav cəmi müzəkkərliyə, əlif təsniyə müzəkkər və ya müənnəsliyə, ya isə müfrəd müənnəsliyə işarə edir. Feillərin əvvəlindəki mavi rənglə vurğulanan muzariyat hərfləri isə qayıblığa və ya xitabaya işarə edir.