Fəri olan Ref əlamətləri haqqında cədvəl
|
عَلاَمَاتُ الرَّفْعِ الْفَرْعِيَّةُ Fər'i Rəf Əlamətləri |
||
| اَلْوَاوُ | اَلْأَلِفُ | اَلنُّونُ |
| Vav | Əlif | Nun |
|
تَكُونُ الْوَاوُ عَلاَمَةً لِلرَّفْعِ فِي جَمْعِ الْمُذَكَّرِ السَّالِمِ وَ الْأَسْمَاءِ الْخَمْسَةِ Vav, cəmi müzəkkər salim isimlərdə və Əsma-i Xəmsədə rəf əlaməti olur |
|
| جَمْعُ الْمُذَكَّرِ السَّالِمُ | اَلْأَسْمَاءُ الْخَمْسَةُ |
| مُدَرِّسُونَ | أَبُوكَ |
| مُعَلِّمُونَ | أَخُوكَ |
| مُكْرِمُونَ | حَمُوكَ |
| مُؤْمِنُونَ | فُوكَ |
| فَرِحَ الْمُخَلَّفُونَ | ذُو مَالٍ |
| Əsma-i Xəmsənin rəf əlamətinin vav olması üçün; | |
| Müfrəd olması lazımdır | أَخُوكَ |
| Mükəbbər olması lazımdır | حَمُوكَ |
| Ya-i mütəkəllim xaricində muzaf olması lazımdır | ذُو عِلْمٍ |
| Əsma-i Xəmsədən Fû və Zû-nun rəf əlamətinin vav olması üçün xüsusi şərtlər; | |
|
بِشَرْطِ خُلُّوِّهَا مِنَ الْمِيمِ وَ إِلاَّ تُعْرَبُ بِالْحَرَكَاتِ Fû: Mim hərfindən xali olmaq şərti ilə, yoxsa zahir hərəkələrlə irablanır |
|
| فَمٌ | Rəf halında |
| فَمًا | Nəsb halında |
| فَمٍ | Cərr halında |
|
بِشَرْطِ أَنْ تَكُونَ بِمَعْنَى صَاحِبٍ، مُضَافَةً لِغَيْرِ اسْمِ جِنْسٍ ظَاهِرًا غَيْرَ وَصْفٍ Zû: Vəsif xaricində zahir cins isimdən başqasına muzaf və sahib mənasında olma şərtiylədir |
|
| ذُو عِلْمٍ | Elm sahibi |
| ذُو انْتِقَامٍ | İntiqam sahibi |
| ذُو الْقَرْنَيْنِ | İki zaman sahibi |
| ذُو رَجَلٍ | Vəsif olmayan cins ismə muzaf olmaz |
| ذُو مُحَمَّدٍ | Vəsif olmayan cins ismə muzaf olmaz |
| ذُو مَفْهُومٍ | Vəsif olan cins ismə muzaf ola bilər |
|
تَكُونُ الْأَلِفُ عَلاَمَةً لِلرَّفْعِ فِي الْمُثَنَّى Əlif, müsnə isimlərdə rəf alaməti olur |
|
| أَقْبَلَ الْعُمَرَانِ وَ الْهِنْدَانِ | İki Ömər və İki Hind gəldilər |
| أَبَوَانِ | İki ata |
| قَلَمَانِ | İki qələm |
| اَلْعُمَرَانِ | عُمَرُ وَ أَبُو بَكْرٍ |
| اَلْقَمَرَانِ | اَلْقَمَرُ وَ الشَّمْسُ |
| اَلْأَبَوَانِ | اَلْأَبُ وَ الْأُمُّ |
| اَلزَّيْدَانِ | أَيْ: الْقْرِيَةُ |
Qeyd: Cədvəldə verilən اَلْعُمَرَانِ ifadəsi hər nə qədər İki Ömər olsa da, xəlifə Ömər və Əbu Bəkr də nəzərdə tutula bilər. El-qəmarani ifadəsindən ay və günəş, el-əbəvani ifadəsindən ana və ata nəzərdə tutulursa, bu ifadələr müsnə isim olmazlar. Siyahının sonunda olduğu kimi Zeydan ifadəsi bir qəsəbə, kənd və ya qəbilə adı kimi istifadə olunursa, yenə müsnə isim olmaz.
|
تَكُونُ النُّونُ عَلاَمَةً لِلرَّفْعِ بِثُبُوتِهِ فِي الْفِعْلِ الْمُضَارِعِ الَّذِي يُسَمَّى بِالْأَفْعَالِ الْخَمْسَةِ وَ يُسْنَدُ إِلَى أَلِفِ الْاِثْنَيْنِ أَوِ الْاِثْنَتَيْنِ وَ إِلَى وَاوِ الْجَمَاعَةِ الذُّكُورِ وَ إِلَى يَاءِ الْمُؤَنَّثَةِ الْمُخَاطَبَةِ Nun, sabit olması ilə birlikdə əf'al-i xamse adlandırılan və təsniyə əlifinə, cəmi müzəkkər vavına və müfrəd müənnəs müxataba ya'sına isnad olunan muzari feilərdə rəf alaməti olur |
|
| Təsniyə müzəkkər qaib | يُسَافِرَانِ |
| Təsniyə müənnəs qaibə | تُسَافِرَانِ |
| Cəmi müzəkkər qaib | يُسَافِرُونَ |
| Cəmi müzəkkər müxatab | تُسَافِرُونَ |
| Müfrəd müənnəs müxataba | تُسَافِرِينَ |