Bina

اَلْبِنَاءُ

الْبِنَاءُ الْإِعْرَابَ qarşılayır və hər biri tam şəkildə digərinin izahı ilə tam aydın olur. Müəllif binanın izahını verməyi tərk etmişdir, lakin biz onu sənə irabı izah etdiyimiz üsulla izah edəcəyik. Belə deyirik: Binanın iki mənası vardır: biri lüğəvi, digəri isə istilahi mənadır.

يُقَابِلُ - qarşılayır, الْإِعْرَابَ - irab, الْبِنَاءُ - bina, وَ يَتَّضِحُ - aydın olur; كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا - irab və binadan hər biri, تَمَامَ الْإِتِّضَاحِ - tam aydınlıqla, بِسَبَبِ بَيَانِ الْآخَرِ - digərinin izahı səbəbilə (yəni irab izah edildikdə bina ona zidd və qarşı olaraq bilinir, binanı izah etdikdə isə irabı da zidd olaraq izah etmiş olursan. Çünki irab binanı, bina isə irabı qarşılayır). وَ قَدْ تَرَكَ الْمُؤَلِّفُ - Müəllif tərk etmişdir, بَيَانَ الْبِنَاءِ - binanın izahını verməyi, وَ نَحْنُ نُبَيِّنُهُ لَكَ - lakin biz onu sənə izah edəcəyik, عَلَى الطَّرِيقَةِ - bir üsulla, الَّتِي - o üsul, بَيَّنَّا - biz izah etdik, بِهَا الْإِعْرَابَ - irabı izah etdiyimiz üsulla, فَنَقُولُ - belə deyirik; لِلْبِنَاءِ مَعْنَيَانِ - bina üçün iki məna vardır; أَحَدُهُمَا - o iki mənadan biri, لُغَوِيٌّ - lüğəvi məna, وَ الْآخَرُ - digəri isə; اصْطِلاَحِيٌّ - istilahi məna.

Bina

Bina irabı qarşılayır. Başqa sözlə, irab binanı qarşılayır. Yəni irab ilə bina bir-birinə ziddir. İrab və bina ifadələrindən məqsəd isə mureb və mebni isimlərdir. Deməli, bina və ya irabdan birini tam izah etdikdə digərini də izah etmiş oluruq. Lakin müəllif binanın izahını verməyi tərk etmişdir. Çünki irab mövzusunda irabı izah edərək, ziddinin bina olduğunu bildirmişdir. Müəllif irab üçün "Lafzi və ya təqdir olaraq müxtəlif amillərin mureb ismə təsir etməsi ilə o mureb ismin sonunda bir sıra dəyişikliklər" olduğunu izah etmişdir. Bu irab izahının ziddini düşünərək binanı izah edirik və belə deyirik: "Sonundakı hərəkə və ya sukun amil səbəbindən olmayan" ifadələrdir. Lakin biz sənə irabı izah etdiyimiz üsulla binanı da izah edəcəyik.

Beləliklə, belə deyirik: Bina üçün iki məna vardır və bunlardan biri lüğəvi, digəri isə istilahi məna.

Bina
Lüğəvi	İstilahi