İrabın Taksimi

إِعْرَابIN TƏQSİMİ

Və bil ki, bu dəyişiklik iki hissəyə bölünür: ləfzî və təqdirî. Ləfzî olan dəyişiklik odur ki, onun tələffüz edilməsinə heç bir maneə yoxdur, necə ki, "Muhamməd" sözünün sonunda "dal" hərfinin, "yusafiru" felinin sonunda "ra" hərfinin hərəkələrində gördün. Təqdirî olan dəyişiklik isə odur ki, onun tələffüz edilməsinə maneə var, bu maneə ya çətinlikdən (təəzzür), ya ağırlıqdan (istiskal), ya da münasibətdən (münasibət) irəli gəlir.

Və bil ki, sözlərin sonundakı halın dəyişməsi ləfzî və təqdirî olmaqla iki hissəyə bölünür. Ləfzî olan dəyişiklik odur ki, tələffüzə mane olan bir səbəb yoxdur. Əvvəlki "Muhamməd" və "yusafiru" sözlərinin sonunda "dal" və "ra" hərfinin hərəkələrində gördüyün kimi. Təqdirî olan dəyişiklik isə tələffüzə mane olan bir səbəb vardır. Bu maneə, əlif-i məksura ilə bitən sözlərdə çətinlik (təəzzür), mankus sözlərdə ağırlıq (istiskal) və ya-i mütəkəllimə izafə olunan bütün isimlərdə münasibət, yəni ya-i mütəkəllimə izafə olunan sözlərin həmişə kəsrə ilə olmasıdır. Misalları növbəti dərsdə görəcəyik.

İrabın Taksimi

Və bil ki, sözlərin sonundakı halın dəyişməsi ləfzî və təqdirî olmaqla iki hissəyə bölünür. Ləfzî olan dəyişiklik odur ki, tələffüzə mane olan bir səbəb yoxdur. Əvvəlki "Muhamməd" və "yusafiru" sözlərinin sonunda "dal" və "ra" hərfinin hərəkələrində gördüyün kimi. Təqdirî olan dəyişiklik isə tələffüzə mane olan bir səbəb vardır. Bu maneə, əlif-i məksura ilə bitən sözlərdə çətinlik (təəzzür), mankus sözlərdə ağırlıq (istiskal) və ya-i mütəkəllimə izafə olunan bütün isimlərdə münasibət, yəni ya-i mütəkəllimə izafə olunan sözlərin həmişə kəsrə ilə olmasıdır. Misalları növbəti dərsdə görəcəyik.