Kəlamın Tərifi 4

كَلَامِين تَعْرِيفِي ٤

وَ مَعْنَى كَوْنِهِ مُفِيدًا: يəni kəlamın müfid, yəni faydalı olması o deməkdir ki, danışılan sözə görə dinləyici artıq başqa bir şey gözləməsin və danışan susması münasib olsun. Məsələn, əgər sən "إِذَا حَضَرَ الْأُسْتَاذُ" ("Müəllim gələndə...") desən, bu kəlam adlandırılmaz. Baxmayaraq ki, bu ifadə üç sözdən ibarətdir, çünki dinləyici müəllimin gəlməsi ilə bağlı səndən əlavə bir şey gözləyir. Əgər sən "إِذَا حَضَرَ الْأُسْتَاذُ أَنْصَتَ التَّلاَمِيذُ" ("Müəllim gələndə şagirdlər sakit oldular") desən, bu artıq kəlam olur, çünki fayda əldə edilir.

وَ مَعْنَى كَوْنِهِ مُفِيدًا kəlamın müfid, yəni faydalı olmasının mənası: danışılan şəxsə görə susmanın münasib olmasıdır, yəni dinləyici artıq başqa bir şey gözləməməlidir. Əgər sən desən ki; إِذَا حَضَرَ الْأُسْتَاذُ "Müəllim gələndə...", bu kəlam adlandırılmaz, baxmayaraq ki, bu ifadə üç sözdən ibarətdir, çünki dinləyici səndən müəllimin gəlməsi ilə bağlı əlavə bir şey gözləyir. Əgər sən desən ki; إِذَا حَضَرَ الْأُسْتَاذُ أَنْصَتَ التَّلاَمِيذُ "Müəllim gələndə şagirdlər sakit oldular", bu artıq kəlam olur, çünki fayda əldə edilir.

Kəlamın Tərifi 4

Kəlamın müfid, yəni faydalı olmasının mənası: danışılan şəxsə görə susmanın münasib olmasıdır. Dinləyici artıq başqa bir şey gözləməməlidir. Əgər sən belə desən;

إِذَا حَضَرَ الْأُسْتَاذُ

"Müəllim gələndə..." desən; bu ifadə üç sözdən ibarət olsa da, kəlam adlandırılmaz. Çünki bu sözü eşidən şəxs səndən müəllimin gəlməsi ilə bağlı əlavə bir şey gözləyir. "Müəllim gələndə" deyərək şərt bildirdin, amma cavabı olmadığı üçün faydalı bir ifadə olmur. Lakin belə desən:

إِذَا حَضَرَ الْأُسْتَاذُ أَنْصَتَ التَّلاَمِيذُ

"Müəllim gələndə şagirdlər sakit oldular" desən; bu ifadədən fayda əldə edildiyi üçün kəlam olur.