Mə qabli damməli olan sözlərdə i'lal əməliyyatı

اَلْأَرْبَعَةُ؛ Əgər ondan əvvəlki hərf damməli olsa, misal üçün; مُيْسِرٌ və بُيِعَ və يَغْزُوُ və لَنْ يَدْعُوَ: Birincidə əvvəlki hərfin damməsinə və sükunlu hərfin yumşaqlığına görə ya hərfi vav edilir və söz مُوسِرٌ olur. İkincidə isə ya hərfi yüngüllük üçün sükunlu edilir, sonra əvvəlki hərfin damməsinə və sükunlu hərfin yumşaqlığına görə vav edilir və söz بُوعَ olur. Əgər əvvəlki hərfin hərəkəsi ya hərfinin cinsindən olsa, bu zaman بِيعَ olur. Üçüncüdə yüngüllük üçün vav sükunlu edilir və söz يَغْزُو olur. Dördüncüdə isə fətənin yüngüllüyünə görə i'ləl əməli aparılmır və buna görə غُيَبَةً və نُوَمَةُ sözlərində də i'ləl əməli aparılmır.

اَلْأَرْبَعَةُ on beş vecihdən dördü; Əgər ondan əvvəlki hərf damməli olsa, misalları belədir; مُيْسِرٌ "asanlaşdıran, varlandıran" kimi və بُيِعَ "satıldı" kimi və يَغْزُوُ "qazaya çıxdı" və لَنْ يَدْعُوَ "heç çağırmayacaq" kimi. Birinci misalda sükunlu ya hərfi, əvvəlki hərfin damməsinə görə və sükunlu hərfin yumşaqlığı səbəbindən vav edilir və söz مُوسِرٌ olur. İkinci misalda isə kesrəli ya hərfi yüngüllük üçün sükunlu edilir, sonra əvvəlki hərfin damməsinə və sükunlu hərfin yumşaqlığına görə vav edilir və söz بُوعَ olur. Əgər sükunlu ya hərfin əvvəlindəki hərfin hərəkəsi ya hərfinin cinsindən olsa, bu zaman بِيعَ olur. Üçüncü misalda يَغْزُوُ sözündə damməli vav yüngüllük üçün sükunlu edilir və söz يَغْزُو olur. Dördüncü misalda لَنْ يَدْعُوَ sözündə muzari felində olan fətalı ya hərfində i'ləl əməli aparılmır, fətənin yüngüllüyünə görə və buna görə غُيَبَةً "çox qeybət edən və ya çox qeyb olan (cəm)" və نُوَمَةُ "çox yatan" sözlərində də fətənin yüngüllüyünə görə i'ləl əməli aparılmır.

Mətnin Ümumi Mənası: 15 vecihdən 4-ü ondan əvvəlki hərfi damməli olan sözlərdir. Bu dörd sözə misallar; مُيْسِرٌ "asanlaşdıran, varlandıran" kimi və بُيِعَ "satıldı" kimi və يَغْزُوُ "qazaya çıxdı" və لَنْ يَدْعُوَ "heç çağırmayacaq" kimidir. Bu sözlərdə birincidə sükunlu ya, ikincidə kesrəli ya, üçüncüdə damməli vav və dördüncüdə fətalı vav vardır. Birinci misalda əvvəlki hərf damməli olduğu və sükunlu hərfin yumşaqlığına görə sükunlu ya vav edilir və söz مُوسِرٌ olur. İkinci misalda kesrəli ya hərfi yüngüllük üçün sükunlu edilir və sonra əvvəlki hərf damməli olduğu üçün vav edilir. Əgər sükunlu ya hərfin əvvəlindəki hərfin hərəkəsi ya hərfinin cinsindən olsa, bu zaman بِيعَ olur. Üçüncü misalda يَغْزُوُ sözündə damməli vav yüngüllük üçün sükunlu edilir və söz يَغْزُو olur. Dördüncü misalda لَنْ يَدْعُوَ sözündə fətalı ya hərfində fətənin yüngüllüyünə görə i'ləl əməli aparılmır. Buna görə غَيَبَةٌ və نُوَمَةٌ sözlərində də i'ləl əməli aparılmır.