Ecvef fellərdəki i'lal əməliyyatları 4

Əgər onlar (illet hərfləri) bir felin içində və ya fel vəznində olan bir ismin içində olarsa, onların hərəkələri arizi (müvəqqəti) olmazsa və əvvəlindəki fətə sükun hökmündə olmazsa və kəlmənin mənasında bir narahatlıq (hərəkətlilik) olmazsa, həmçinin o kəlmədə iki i'ləl bir arada olmazsa və muzari felində illet hərfinin dammələnməsi vacib deyilsə və i'ləl əməli əsla işarə etmək üçün tərk edilməzsə, bu şərtlər mövcud olduqda i'ləl əməli edilir. Məsələn, "qal" felinin əsli "qaval"dır, "dar" isminin əsli "davar"dır, bu i'ləl əməli yuxarıda qeyd olunan şərtlərin mövcudluğuna görə edilir. "Diyar" (yurtlar) kəlməsində də i'ləl əməli müfrədinə ("dar") tabe olduğu üçün edilir, "qiyam" (ayaqda olmaq) kəlməsində də felinə ("qal") tabe olduğu üçün i'ləl əməli edilir.

Əgər onlar (illet hərfləri) felin içində və ya ismin içində fel vəznində olarsa, hərəkələri arizi (müvəqqəti) deyil, təbii olarsa, əvvəlindəki fətə sükun hökmündə olmazsa, kəlmənin mənasında narahatlıq (hərəkətlilik) olmazsa, o kəlmədə iki i'ləl əməli bir arada olmazsa, muzari felində illet hərfinin dammələnməsi vacib deyilsə, i'ləl əməli əsla işarə etmək üçün tərk edilməzsə, bu şərtlər mövcud olduqda i'ləl əməli edilir. "Qal" felinin əsli "qaval"dır, "dar" isminin əsli "davar"dır, bu i'ləl əməli yuxarıda qeyd olunan şərtlərin mövcudluğuna görə edilir. "Diyar" (yurtlar) kəlməsində də i'ləl əməli müfrədinə ("dar") tabe olduğu üçün edilir, "qiyam" (ayaqda olmaq) kəlməsində də felinə ("qal") tabe olduğu üçün i'ləl əməli edilir.

Mətnin Ümumi Mənası: Fel vəznində olan isim və ya felə sükun ilə edilən i'ləl əməli belədir: illet hərfindəki sükun arizi (müvəqqəti) olmamalıdır, əvvəlindəki fətə də sükun hökmündə olmamalıdır, i'ləl əməli edilən kəlmənin mənasında narahatlıq (hərəkətlilik) olmamalıdır, i'ləl əməli edilən kəlmədə iki i'ləl bir arada olmamalıdır, i'ləl əməli edilən məzi felin muzarisində illet hərfinin dammələnməsi vacib olmamalıdır, i'ləl əməli əsli üzərində işarə etmək üçün tərk edilməməlidir və bu şərtlər mövcud olduqda i'ləl əməli edilir.

Bu şərtlərə görə, əsli "qaval" olan felə i'ləl əməli edilir və "qal" olur, əsli "davar" olan ismə i'ləl əməli edilərək "dar" olur. Bu i'ləl əməli yuxarıda qeyd olunan şərtlərin mövcudluğuna görə edilir. Eyni şəkildə "diyar" (yurtlar) kəlməsində də müfrədinə ("dar") tabe olduğu üçün i'ləl əməli edilir. Eyni şəkildə "qiyam" kəlməsində də "qal" felinə tabe olduğu üçün i'ləl əməli edilir.