Cəm İsimlərdə Müzekkerlik və Müənnəslik

اَلتَّأْنِيثُ وَ التَّذْكِيرُ فِي الْمَجْمُوعِ

وَ تَأْنِيثُ الْمَجْمُوعِ həqiqi deyil və buna görə də فَعَلَ الرِّجَالُ və جَاءَ الْمُسْلِمَاتُ və مَضَى الْأَيَّامُ demək olar, yalnız الْمُذَكَّرِ الْعَاقِلِ السَّالِمِ cəmi istisnadır, çünki o müzekkerdir və belə deyirsən: جَاءَ الزَّيْدُونَ və belə demirsən: جَاءَتِ الزَّيْدُونَ

Cəmi isimlərdəki müənnəslik həqiqi deyil və buna görə də belə demək olar: فَعَلَ الرِّجَالُ “Kişilər etdi”, جَاءَ الْمُسْلِمَاتُ “Müsəlman qadınlar gəldi” və مَضَى الْأَيَّامُ “Günlər keçdi” kimi. Amma bu, yalnız vav və nun ilə salim və aqil olan müzekker cəmi üçün istisnadır, çünki onlar müzekkerdir. Yəni bütün cəmilər müənnəs qəbul olunur, ancaq vav və nun ilə salim şəkildə olan aqil isimlər müzekkerdir. Buna görə də vav və nun ilə salim və aqil cəmi üçün belə deyirsən: جَاءَ الزَّيْدُونَ “Zeydlər gəldi”, amma belə demirsən: جَاءَتِ الزَّيْدُونَ. Çünki vav və nun ilə salim və aqil müzekker cəmi istisna olmaqla, digər cəmilər müənnəs qəbul olunur və ta-i te’nis istifadə edib-etməmək bizim seçimimizdir. Lakin vav və nun ilə aqil isim olarsa, belə cəmi müzekkerdir.

Cəmi İsimlərdə Müzekkerlik və Müənnəslik

Cəmi isimlərdəki müənnəslik həqiqi deyil. Buna görə də;

فَعَلَ الرِّجَالُ

“Kişilər etdi” və,

جَاءَ الْمُسْلِمَاتُ

“Müsəlman qadınlar gəldi” və,

مَضَى الْأَيَّامُ

“Günlər keçdi” deyilə bilər.

Amma vav və nun ilə salim və aqil olan cəmilər belə deyil, çünki onlar müzekkerdir. Buna görə də;

جَاءَ الزَّيْدُونَ

“Zeydlər gəldi” deyirsən, amma;

جَاءَتِ الزَّيْدُونَ

deyə bilməzsən.