2. Bədəl-i bə'd min əl-küll

بَدَلُ الْبَعْضِ مِنَ الكُّلِّ

və o, ikinci ifadənin mənasının da birincidən olmasıdır, məsələn: ضَرَبْتُ زَيْدًا رَأْسَهُ

Bedel dörd hissəyə bölünür və onların ikincisi "bedel-i bə'z min əl-küll"dür, yəni bir şeyin bir hissəsi, bir parçası, bir bölümü ilə olan bedeldir. "Bedel-i bə'z min əl-küll" olan bedel, ikinci ifadənin mənasının, əvvəlki bedel növündə olduğu kimi, birinci ifadənin mənasından olmasıdır. Misal: ضَرَبْتُ زَيْدًا رَأْسَهُ – "Zeydə, yəni başına vurdum"; "Zeydə vurdum, başına"; "Zeydin başına vurdum" kimi.

Bedel-i Bə'z Min əl-Küll

Dörd hissəyə bölünən bedel növlərinin ikincisi "bedel-i bə'z min əl-küll"dür, yəni bir şeyin bir hissəsindən bedel olan bedel növüdür. Bu bedelin vurğusu, əvvəlkində olduğu kimi, ikinci ifadənin – yəni bedel olan ifadənin göstərdiyi şeyin, birinci ifadənin – yəni mübdəlun minh olan ifadənin göstərdiyi şeyin bir hissəsindən ibarət olmasıdır. Misal:

ضَرَبْتُ زَيْدًا رَأْسَهُ

"Zeydə, yəni başına vurdum"; "Zeydə vurdum, başına"; "Zeydin başına vurdum" kimi. Bu tərkibdə ضَرَبْتُ – feil+fail, زَيْدًا – məful, رَأْسَهُ isə زَيْدًا ifadəsindən bedeldir. Bu bedel növünü araşdırmaq üçün mənaya baxdıqda, bedel olaraq gələn رَأْسَ ifadəsinin, mübdəlun minh olaraq gələn زَيْدًا ifadəsinin bir hissəsi, bölümü, parçası olduğu görünür. Zeydin başı, Zeydin bir parçasıdır, buna görə də edilən bedel "bedel-i bə'z min əl-küll"dür, yəni bir şeyin tamının bir hissəsi nəzərə alınaraq edilən bedeldir.

🤖 AI Köməkçi
📜 Söhbət tarixçəsi
📚 › 2. Bədəl-i bə'd min əl-küll
🎓
Xoş gəldiniz! Sual soruşun!