Mənəvi izafətin bölmələri
أَقْسَامُ إِضَافَةِ الْمَعْنَوِيَّةِ
وَ هِيَ إِمَّا بِمَعْنَى اللَّامِ، نَحْوُ؛ غُلاَمُ زَيْدٍ، أَوْ بِمَعْنَى مِنْ، نَحْوُ؛ خَاتَمُ فِضَّةٍ، أَوْ بِمَعْنَى فِي، نَحْوُ؛ ضَرَبْتُ الْيَوْمِ. وَ ذَلِكَ إِنْ لَمْ يَكُنِ الْمُضَافُ إِلَيْهِ جِنْسَ الْمُضَافِ، وَ لاَ ظَرْفَهُ فَهِيَ بِمَعْنَى اللَّامِ وَ إِنْ كَانَ الْمُضَافُ إِلَيْهِ جِنْسَ الْمُضَافِ فَهِيَ بِمَعْنَى مِنْ وَ إِنْ كَانَ الْمُضَافُ إِلَيْهِ ظَرْفَ الْمُضَافِ فَهِيَ بِمَعْنَى فِي
وَ هِيَ və bunlar, إِمَّا بِمَعْنَى اللَّامِ ya lam mənasındadır, نَحْوُ misalı belədir; غُلاَمُ زَيْدٍ "Zeydin oğlu" kimi, أَوْ بِمَعْنَى مِنْ və ya min mənasındadır, نَحْوُ misalı belədir; خَاتَمُ فِضَّةٍ "Gümüş üzük" kimi, ، أَوْ بِمَعْنَى فِي və ya fi mənasındadır, نَحْوُ misalı belədir; ضَرَبْتُ الْيَوْمِ "Bu gün döydüm" kimi. وَ ذَلِكَ bu halda, إِنْ لَمْ يَكُنِ الْمُضَافُ إِلَيْهِ əgər muzafun ileyh olmazsa, جِنْسَ الْمُضَافِ muzafın cinsindən, وَ لاَ ظَرْفَهُ və onun zarfı deyilsə, فَهِيَ بِمَعْنَى اللَّامِ o izafətdən lam mənası çıxır, وَ إِنْ كَانَ الْمُضَافُ إِلَيْهِ əgər muzafun ileyh, جِنْسَ الْمُضَافِ muzafın cinsindən olsa, فَهِيَ بِمَعْنَى مِنْ o izafətdən min mənası çıxır, وَ إِنْ كَانَ الْمُضَافُ إِلَيْهِ əgər muzafun ileyh, ظَرْفَ الْمُضَافِ muzafın zarfı olsa, فَهِيَ بِمَعْنَى فِي o izafətdən fi mənası çıxır.
Mənəvi İzafətin Bölmələri
Mənəvi izafətdə ya lam mənası olur, misalı:
غُلاَمُ زَيْدٍ
"Zeydin oğlu" kimi və təqdiri:
غُلاَمُ لِزَيْدٍ
"Zeydin oğlu" kimi.
Və ya min mənası olur, misalı:
خَاتَمُ فِضَّةٍ
"Gümüş üzük" kimi və təqdiri:
خَاتَمُ مِنْ فِضَّةٍ
"Gümüşdən üzük" kimi.
Və ya fi mənası olur, misalı:
ضَرَبْتُ الْيَوْمِ
"Bu gün döydüm" kimi və təqdiri:
ضَرَبْتُ فِي الْيَوْمِ
"Gün içində döydüm" kimidir.
Bu halda, əgər muzafun ileyh muzafın cinsindən deyilsə və muzafın zarfı deyilsə, oradakı izafətdən lam mənası çıxır. Əgər muzafun ileyh muzafın cinsindən olsa, oradakı izafətdən min mənası çıxır. Əgər muzafun ileyh muzafın zarfı olsa, oradakı izafətdən fi mənası çıxır.