Mansub Münada

مُنَادَى الْمَنْصُوبُ

وَ يُنْصَبُ الْمُنَادَى الْمُضَافُ، نَحْوُ؛ يَا عَبْدَ اللهِ، وَ الْمُضَارِعُ لَهُ، نَحْوُ؛ يَا خَيْرًا مِنْ زَيْدٍ. وَ الْمُرَادُ بِالْمُضَارِعِ لِلْمُضَافِ أَنْ يَكُونَ الثَّانِي مُتَعَلِّقًا بِالْأَوَّلِ لاَ بِطَرِيقِ الْإِضَافَةِ كَتَعَلُّقِ مِنْ زَيْدٍ بِخَيْرًا، وَ النَّكِرَةَ، نَحْوُ؛ يَا رَاكِبًا

وَ يُنْصَبُ الْمُنَادَى və münada mensub olur, الْمُضَافُ muzaf olduqda, نَحْوُ misalı belədir; يَا عَبْدَ اللهِ “Ey Allahın qulu” kimi, وَ الْمُضَارِعُ لَهُ və münada muzafa oxşar olduqda da mensub olur, نَحْوُ misalı belədir; يَا خَيْرًا مِنْ زَيْدٍ “Ey Zeyddən daha xeyirli (olan şəxs)” kimi, وَ الْمُرَادُ بِالْمُضَارِعِ oxşarlıqdan məqsəd, لِلْمُضَافِ muzafa, أَنْ يَكُونَ الثَّانِي ikincinin olmasıdır, مُتَعَلِّقًا əlaqəli, بِالْأَوَّلِ birinci ilə, لاَ بِطَرِيقِ الْإِضَافَةِ lakin birinci sözlə ikinci sözün əlaqəsi izafət yolu ilə deyil, كَتَعَلُّقِ əlaqəsi kimi, مِنْ زَيْدٍ sözünün, بِخَيْرًا xeyirli sözü ilə, وَ النَّكِرَةَ və münada nekirə bir isimdirsə mensub olur, نَحْوُ misalı belədir; يَا رَاكِبًا “Ey sürücü” kimi.

Mansub Münada

Münada əgər muzaf olarsa mensub olur, misalı;

يَا عَبْدَ اللهِ

“Ey Allahın qulu” tərkibində يَا sözü nida hərfi, عَبْدَ sözü münada və eyni zamanda muzaf, اللهِ sözü isə muzafun ileyhdır. Muzaf olan عَبْدَ sözü mensubdur.

Münada əgər muzaf oxşarı (şibh-i muzaf, mənaca muzaf) olan bir söz olarsa da mensub olur, misalı;

يَا خَيْرًا مِنْ زَيْدٍ

“Ey Zeyddən daha xeyirli (olan şəxs)” tərkibində يَا nida hərfi, خَيْرًا sözü münada və مِنْ زَيْدٍ sözünün muzafı, lakin şibh-i muzafdır, bu səbəbdən خَيْرًا sözü mensubdur.

Münada olan sözün muzafa oxşamasından məqsəd, ikinci sözün birinci sözlə əlaqə qurmasındandır. Lakin bu əlaqə izafətdən dolayı deyil, يَا خَيْرًا مِنْ زَيْدٍ tərkibində olduğu kimi ikinci söz olan مِنْ زَيْدٍ ilə birinci söz olan خَيْرًا arasındakı əlaqə kimi olmalıdır.

Münada olan söz nekirə olarsa o halda mensub olur, misalı;

يَا رَاكِبًا

“Ey sürücü” tərkibində يَا nida hərfi, رَاكِبًا isə nekirə bir münada və nəticədə mensub olaraq gəlmişdir.