Mübtəda və Xəbərin Haqqı

مبتدا və Xəbərin Haqqı

Mübtədanın haqqı: marifə (məlum) olmasıdır, lakin bəzən nekirə (naməlum) də gələ bilər, məsələn; شَرٌّ أَهَرَّ ذَا نَابٍ və سَلاَمٌ عَلَيْكُمْ. Xəbərin haqqı: nekirə olmasıdır, lakin bəzən hər ikisi də marifə gələ bilər, məsələn; اَللهُ إِلَهُنَا və مُحَمَّدٌ نَبِيُّنَا

Mübtədanın haqqı odur ki, marifə olsun, lakin bəzən nekirə də gələ bilər; misal olaraq: شَرٌّ أَهَرَّ ذَا نَابٍ ifadəsində شَرٌّ mübtəda rolundadır, "Şər, diş sahibi olanı hürüdü" mənasında. Sَلاَمٌ عَلَيْكُمْ ifadəsində isə سَلاَمٌ mübtəda rolundadır, "Salam sizə olsun" mənasında. Xəbərin haqqı odur ki, nekirə olsun. Lakin bəzən mübtəda və xəbər hər ikisi marifə gələ bilər; misal olaraq: اَللهُ إِلَهُنَا "Allah bizim ilahımızdır" və مُحَمَّدٌ نَبِيُّنَا "Məhəmməd bizim peyğəmbərimizdir" ifadələrində həm mübtəda, həm də xəbər marifədir. Xəbərin marifə olması ona bitişən zamir vasitəsilə izafət edilməsidir.

Mübtəda və Xəbərin Haqqı

Mübtədanın haqqı marifə olmasıdır, lakin bəzən nekirə də gələ bilər, misalları:

شَرٌّ أَهَرَّ ذَا نَابٍ

"Şər, diş sahibi olanı hürüdü" ifadəsində شَرٌّ mübtəda rolundadır.

سَلاَمٌ عَلَيْكُمْ

"Salam sizə olsun" ifadəsində سَلاَمٌ mübtəda rolundadır.

Xəbərin haqqı nekirə olmasıdır. Mübtəda və xəbər bəzən marifə də gələ bilər, misalları:

اَللهُ إِلَهُنَا

"Allah bizim ilahımızdır" və,

مُحَمَّدٌ نَبِيُّنَا

"Məhəmməd bizim peyğəmbərimizdir" ifadələrində اللهُ sözü əlif-lam ilə, مُحَمَّدٌ sözü isə xüsusi ad olması ilə marifədir. Xəbər olan إِلَه və نَبِي sözləri isə bitişik zamir olan ـنَا ilə izafət edildiyinə görə marifədirlər.