İzzane إزان Feli

وَ نَحْوُ؛ إِزَّانَ مِثْلُ إِذَّكَرَ وَ لَكِنْ لاَ يَجُوزُ فِيهِ الْإِدْغَامُ بِجَعْلِ الزَّاءِ دَالاً، لِأَنَّ الزَّاءَ أَعْظَمُ مِنَ الدَّالِ فِي امْتِدَادِ الصَّوْتِ فَيَصِيرُ حِينَئِذٍ كَوَضْعِ الْقَصْعَةِ الْكَبِيرَةِ فِي الصَّغِيرَةِ أَوْ لِأَنَّهُ يُوَازَى بِإِدَّانَ

وَ نَحْوُ؛ İzzane və izzâne "Bəzədi" felinin də iftiâl babında idqamlı fellərdən olduğunu göstərir, مِثْلُ إِذَّكَرَ izzekera felinə bənzəyir, وَ لَكِنْ lakin, لاَ يَجُوزُ فِيهِ الْإِدْغَامُ onda idqam caiz deyil, بِجَعْلِ الزَّاءِ zâ hərfini, دَالاً dal hərfi kimi etmək, لِأَنَّ الزَّاءَ çünki zâ hərfi, أَعْظَمُ daha böyüktür, مِنَ الدَّالِ dal hərfindən, فِي امْتِدَادِ الصَّوْتِ səsin uzadılması baxımından, فَيَصِيرُ حِينَئِذٍ bu halda olur, كَوَضْعِ böyük bir kasəni, الْقَصْعَةِ, الْكَبِيرَةِ, فِي الصَّغِيرَةِ kiçik kasənin içinə qoymaq kimi, أَوْ və ya, لِأَنَّهُ zâ hərfinin dal hərfinə çevrilməsi halında, يُوَازَى uyğun olur, بِإِدَّانَ iddâne felinə.

Mətnin Ümumi Mənası: إِزَّانَ felinin əsli إِزْتَانَ şəklindədir. Məqsud dərslərində qeyd edildiyi kimi, iftiâl babının tə hərfi məqabli dal, zəl və zâ olarsa, tə hərfi dal hərfinə çevrilir və إِزْتَانَ olan felimiz إِزْدَانَ olur. إِزَّانَ feli tıpkı əsli إِذَّكَرَ felinə bənzəyir. İذَّكَرَ feli إِذْدَكَرَ ikən, zəl və dal hərfləri cehri hərflərdən olduğu üçün zəl hərfi dal hərfinə çevrilmişdi. Lakin إِزْدَانَ felində zâ hərfi dal hərfinə çevrilmir. Çünki zâ hərfi səsin uzadılması baxımından dal hərfindən daha böyüktür. Buna görə də zâ hərfini dal hərfinə çevirmək, böyük bir kasəni kiçik kasənin içinə qoymaq kimi bir şeydir. Və ya zâ hərfini dal hərfinə çevirsən, إِزْدَانَ feli إِدْدَانَ, yəni idqam ilə إِدَّانَ olacaq və "bəzədi" mənası birdən "borclandı" mənasına çevriləcək, felin quruluşu pozulacaq və başqa bir fel ilə qarışacaq. Ona görə də إِزْدَانَ felindəki zâ hərfi qətiyyən dal hərfinə çevrilmir, yalnız tə hərfindən çevrilmiş dal hərfi zâ hərfinə çevrilir və felimiz إِزْزَانَ, yəni idqam ilə إِزَّانَ olur.