İsmin məbniliyi

Mən mə'rəb ismini zikr etdikdən sonra məbniyi zikr etdim və onun elə bir şey olduğunu qeyd etdim ki, bir yol üzərində qalır və üzərinə daxil olan şeyə görə sonu dəyişmir. Sonra onu dörd hissəyə böldüm: kəsrə üzərində məbni, fəthə üzərində məbni, dammə üzərində məbni və sükun üzərində məbni.

Mən mə'rəb ismini zikr edib bitirdikdən sonra məbniyi zikr etdim. Məbni sözünün mənası odur ki, bir yol üzərində qalır və üzərinə daxil olan şeyə görə sonu dəyişmir. (Yəni, dammə üzərindədirsə, həmişə dammədir; fəthə üzərindədirsə, həmişə fəthədir və s.) Sonra bu məbniyi dörd hissəyə böldüm: kəsrə üzərində məbni, fəthə üzərində məbni, dammə üzərində məbni və sükun üzərində məbni.

Şərhin Ümumi Mənası: Mən mə'rəb ismini zikr edib bitirdikdən sonra məbniyi zikr etdim. Məbni demək, bir yol üzərində qalmalı olan şeydir ki, üzərinə daxil olan şeyə görə sonu dəyişmir. (Bir yol dedikdə, dammədirsə həmişə dammədir, fəthədirsə həmişə fəthədir və s.) Sonra bu məbniyi dörd hissəyə böldüm: kəsrə üzərində məbni, fəthə üzərində məbni, dammə üzərində məbni və sükun üzərində məbni.

---

Haşiyə

Bina sözünün lüğətdə mənası; bir şeyi başqa bir şey üzərində elə qoymaqdır ki, onun sabit olması məqsədilə olsun. Amma bina nahivçilərin terminində, ə'rabın əksi olaraq, sözün sonunun ayrılmayan bir hərəkətə və ya ayrılmayan bir sükuna bina edilməsidir. Hərəkət üzərində bina olunanlara misal: əyn, zərəb, səvf, mund, həzaulə; sükun üzərində bina olunanlara misal: qad, kəm, ızrəb.