Təmyiz

اَلتَّمْيِيزُ

وَ هُوَ رَفْعُ الْإِبْهَامِ عَنِ الْجُمْلَةِ فِي قَوْلِكَ؛ طَابَ زَيْدٌ نَفْسًا، أَوْ عَنِ الْمُفْرَدِ فِي قَوْلِكَ؛ عِنْدِي رَاقُودٌ خَلاًّ وَ مَنَوَانِ سَمْنًا وَ عِشْرُونَ دِرْهَمًا وَ مِلْؤُهُ عَسَلاً

وَ هُوَ və temyiz, رَفْعُ الْإِبْهَامِ qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırandır, عَنِ الْجُمْلَةِ cümlədəki, فِي قَوْلِكَ sənin bu sözündəki kimi; طَابَ زَيْدٌ نَفْسًا "Zeyd, özü baxımından yaxşı oldu" kimi, أَوْ عَنِ الْمُفْرَدِ və ya müfrəddən qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırır, فِي قَوْلِكَ sənin bu sözündəki kimi; عِنْدِي رَاقُودٌ خَلاًّ "Yanımda bir küp sirkə var" və مَنَوَانِ سَمْنًا "İki men (ölçək) yağ" və عِشْرُونَ دِرْهَمًا "İyirmi dirhəm" və مِلْؤُهُ عَسَلاً "Bal dolusu, bir dolu bal" kimi.

Təmyiz

Cümlədən qeyri-müəyyənliyi aradan qaldıran ifadədir, misalı;

طَابَ زَيْدٌ نَفْسًا

"Zeyd, özü baxımından yaxşı oldu" kimi. Zeyd nə baxımdan yaxşı oldu deyə soruşulduqda, yaxşı olma səbəbi olaraq nekirə, mənsubluqda olan təmyiz lazımdır, o da نَفْسًا "şəxsiyyət" baxımından yaxşı oldu deyilir.

Müfrəd ifadədən də qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırır, misalları;

عِنْدِي رَاقُودٌ خَلاًّ

"Yanımda bir küp sirkə var" və

مَنَوَانِ سَمْنًا

"İki men (ölçək) yağ" və

عِشْرُونَ دِرْهَمًا

İyirmi dirhəm" və

مِلْؤُهُ عَسَلاً

"Bal dolusu, bir dolu bal" kimi.