Hattâ hərf-i cərr

وَ حَتَّى؛ لِإِنْتِهَاءِ الْغَايَةِ، نَحْوُ؛ أَكَلْتُ السَّمَكَةَ حَتَّى رَأْسِهَا

وَ حَتَّى hatta (-ə qədər, -yədək, ta ki) hərfi-cərdir; لِإِنْتِهَاءِ الْغَايَةِ məqsədin sona çatması üçün işlədilir, نَحْوُ nümunəsi belədir; أَكَلْتُ السَّمَكَةَ حَتَّى رَأْسِهَا “Balığı yedim, hətta başını da yedim”.

Hətta Hərfi-Cəri

لِإِنْتِهَاءِ الْغَايَةِ

Məqsədin sona çatması üçün

Məqsədin Sona Çatması Mənasında İstifadəsi

أَكَلْتُ السَّمَكَةَ حَتَّى رَأْسِهَا

“Balığı yedim, hətta başını da yedim” ifadəsində yemək əməliyyatı başlayıb və sonda balığın başı yeyilərək yemək tamamlanıb. Başlanan əməlın sonu üçün istifadə olunur. أَكَلَ fətah üzərində məbni və mehmuz-ul-fa olan keçmiş felidir. Ona mütəhərrik mərfu muttasıl zamir birləşəndə sukun üzərində məbni olur. التَّاءُ mərfu muttasıl zamir, dammə üzərində məbni, mahallen mərfu olub faildir. السَّمَكَةَ akələ keçmiş felinin məfulun bihidir, nəsb əlaməti sonundakı zahir fətah ilədir. حَتَّى hərfi-cərdir, sukun üzərində məbnidir, irabdan məhalli yoxdur. رَأْسِ hətta hərfi-cəri ilə məcrurdur, cər əlaməti sonundakı zahir kəsrədir və eyni zamanda muzafdır. الهَاءُ məcrur muttasıl zamirdir və muzafun ileydir.