Tə'kidin babı

بَابُ التَّوْكِيدِ

اَلتَّوْكِيدُ müekkedə ref, nasb və cerr olmaqda tabe olur və onun tərifi; te’kid müəyyən sözlərlə edilir və bu sözlər: نَفْسُ (nəfs), الْعَيْنُ (eyn), كُلٌّ (kül), أَجْمَعُ (əcmə‘) və əcmə‘ sözünün tabe olanlarıdır; onlar isə: أَكْتَعُ (əktə‘), أَبْتَعُ (əbtə‘), أَبْصَعُ (əbsə‘) sözləridir. Deyirsən: قَامَ زَيْدٌ نَفْسُهُ "Zeydin özü qalxdı", رَأَيْتُ الْقَوْمَ كُلَّهُمْ "Qövmün hamısını gördüm", مَرَرْتُ بِالْقَوْمِ أَجْمَعِينَ "Qövmün hamısına rast gəldim" kimi.

اَلتَّوْكِيدُ te’kid; تَابِعٌ tabe olur, لِلْمُؤَكَّدِ müekked olan sözə, فِي رَفْعِهِ وَ نَصْبِهِ وَ خَفْضِهِ ref, nasb və cerr olmaqda, تَعْرِيفُهُ tərifi isə; وَ يَكُونُ te’kid edilir, بِأَلْفَاظٍ مَعْلُومَةٍ müəyyən sözlərlə, وَ هِيَ və bu sözlər; نَفْسٌ və عَيْنٌ və كُلٌّ və أَجْمَعُ kimi sözlər və تَوَابِعُ أَجْمَعُ əcmə‘ sözünün tabe olanları və onlar isə; أَكْتَعُ və أَبْتَعُ və أَبْصَعُ kimidir. تَقُولُ deyirsən; قَامَ زَيْدٌ نَفْسُهُ "Zeydin özü qalxdı", رَأَيْتُ الْقَوْمَ كُلَّهُمْ "Qövmün hamısını gördüm", مَرَرْتُ بِالْقَوْمِ أَجْمَعِينَ "Qövmün hamısına rast gəldim" kimi.

Te’kid Babı

Müekkedə ref, nasb və cerr olmaqda tabe olan sözdür. Tərifi isə müəyyən sözlərlə edilir. Bu sözlər نَفْسٌ və عَيْنٌ və كُلٌّ və أَجْمَعُ və onların tabe olanları olan أَكْتَعُ və أَبْتَعُ və أَبْصَعُ kimi sözlərdir, misallar:

قَامَ زَيْدٌ نَفْسُهُ

"Zeydin özü qalxdı",

رَأَيْتُ الْقَوْمَ كُلَّهُمْ

"Qövmün hamısını gördüm",

مَرَرْتُ بِالْقَوْمِ أَجْمَعِينَ

"Qövmün hamısına rast gəldim" kimi.