Mürebblər iki hissəyə bölünür

اَلْمُعْرَبَاتُ قِسْمَانِ

Müərrəb sözlər iki hissəyə bölünür: bir hissə hərəkələrlə, digər hissə isə hərflərlə müərrəb olur. Hərəkələrlə müərrəb olanlar dörd növdür: müfrəd isim, cəm təksir, cəm müənnəs salim və sonuna heç bir şey qoşulmamış muzari feil. Bunların hamısı dammə ilə raf olunur, fətə ilə nəsb olunur, kəsrə ilə xafz olunur və sükun ilə cəzm olunur. Bu qaydadan üç istisna çıxır: cəm müənnəs salim kəsrə ilə nəsb olunur, qeyri-münsərif isim fətə ilə xafz olunur və sonu xəstə olan muzari feil isə son hərfinin silinməsi ilə cəzm olunur. Hərflərlə müərrəb olanlar dörd növdür: təsniyə, cəm müzəkkər salim, əsmayi xamsə və əfali xamsə. Əfali xamsə bunlardır: يَفْعَلاَنِ, تَفْعَلاَنِ, يَفْعَلُونَ, تَفْعَلُونَ, تَفْعَلِينَ. Təsniyə rafda əliflə, nəsb və xafzda ya ilə olur. Cəm müzəkkər salim rafda vav ilə, nəsb və xafzda ya ilə olur. Əfali xamsə rafda nun ilə, nəsb və cəzm isə nunun silinməsi ilə olur.

Müərrəb sözlər iki hissəyə bölünür

Birincisi hərəkələrlə, ikincisi isə hərflərlə müərrəb olanlardır. Hərəkələrlə müərrəb olanlar: müfrəd isim, cəm təksir, cəm müənnəs salim və sonuna heç bir şey qoşulmamış muzari feildir. Bunların hamısı dammə ilə mərfu, fətə ilə mənsub, kəsrə ilə məcrur, sükun ilə məczum olurlar. Bunlardan cəm müənnəs salim kəsrə ilə mənsub, qeyri-münsərif isim fətə ilə məcrur, sonu xəstə olan muzari feil isə son hərfinin silinməsi ilə məczum olaraq bu üç isim yuxarıdakı dörd ifadə arasından ayrılmışdır. Hərəkələrlə müərrəb olan ifadələr təsniyə, cəm müzəkkər salim, əsmayi xamsə və əfali xamsə olmaqla dörd növdür. Əfali xamsə sigaları:

Təsniyə müzəkkər qayıb
يَفْعَلاَنِ
يَفْعُلاَنِ
يَفْعِلاَنِ
Tesniyə müənnəs qaibə və tesniyə müzəkkər müxatəb يَفْتَحَانِ – onlar iki qadın açırlar يَخْرُجَانِ – onlar iki qadın çıxırlar يَحْسِبَانِ – onlar iki qadın hesab edirlər تَفْعَلاَنِ – siz iki kişi edirsiniz تَفْعُلاَنِ – siz iki kişi edirsiniz تَفْعِلاَنِ – siz iki kişi edirsiniz تَفْتَحَانِ – siz iki kişi açırsınız تَخْرُجَانِ – siz iki kişi çıxırsınız تَحْسِبَانِ – siz iki kişi hesab edirsiniz Cəmi müzəkkər qaib يَفْعَلُونَ – onlar (kişi) edirlər يَفْعُلُونَ – onlar (kişi) edirlər يَفْعِلُونَ – onlar (kişi) edirlər يَفْتَحُونَ – onlar (kişi) açırlar يَخْرُجُونَ – onlar (kişi) çıxırlar يَحْسِبُونَ – onlar (kişi) hesab edirlər Cəmi müzəkkər müxatəb تَفْعَلُونَ – siz (kişi) edirsiniz تَفْعُلُونَ – siz (kişi) edirsiniz تَفْعِلُونَ – siz (kişi) edirsiniz تَفْتَحُونَ – siz (kişi) açırsınız تَخْرُجُونَ – siz (kişi) çıxırsınız تَحْسِبُونَ – siz (kişi) hesab edirsiniz Müfrəd müənnəs müxatəb تَفْعَلِينَ – sən (qadın) edirsən تَفْعُلِينَ – sən (qadın) edirsən تَفْعِلِينَ – sən (qadın) edirsən تَفْتَحِينَ – sən (qadın) açırsan تَخْرُجِينَ – sən (qadın) çıxırsan تَحْسِبِينَ – sən (qadın) hesab edirsən Tesniyəyə gəldikdə; əlif ilə mərfu, ya ilə mənsub və məcrur olur. Cəmi müzəkkər salimə gəldikdə; vav ilə mərfu, ya ilə mənsub və məcrur olur. Əf'al-i xamseyə gəldikdə; nun ilə mərfu, o nunun hazfi ilə mənsub və ya məczum olur.

Klassik Ərəb Dili Dərsləri © 2026

🤖 AI Köməkçi
📜 Söhbət tarixçəsi
📚 › Mürebblər iki hissəyə bölünür
🎓
Xoş gəldiniz! Sual soruşun!