Ta-i tə'nisin hazfi

وَ حُذِفَتِ التَّاءُ فِي ضَرَبْنَ حَتَّى لاَ يَجْتَمِعَ عَلاَمَتَا التَّأْنِيثِ كَمَا فِي مُسْلِمَاتٍ، وَ إِنْ لَمْ يَكُونَا مِنْ جِنْسٍ وَاحِدٍ لِثِقَلِ الْفِعْلِ. بِخِلاَفِ حُبْلَيَاتٍ لِعَدَمِ الْجِنْسِيَّةِ

وَ حُذِفَتِ التَّاءُ ta hərfi hazf edildi, فِي ضَرَبْنَ "darabne" kimi feilərdə (çünki ضَرَبْنَ feilinin əsli ضَرَبَتْنَ şəklindədir), حَتَّى لاَ يَجْتَمِعَ bir araya gəlməməsi üçün, عَلاَمَتَا التَّأْنِيثِ iki tə'nis əlamətinin (yəni cəmi müənnəs nunu ilə tə'nis ta'sının), كَمَا فِي misalda مُسْلِمَاتٌ "Müsəlman qadınlar" olduğu kimi. (مُسْلِمَاتٌ sözünün əsli مُسْلِمَتَاتٌ şəklindədir), وَ إِنْ لَمْ يَكُونَا ikisi, yəni cəmi müənnəs nunu ilə tə'nis nunu olmasa da, مِنْ جِنْسٍ وَاحِدٍ eyni cinsdən olmasa da, لِثِقَلِ الْفِعْلِ feildə meydana gələn ağırlıqdan dolayı tə'nis ta'sı hazf edilir. بِخِلاَفِ bu halın əksinə olaraq حُبْلَيَاتٌ sözündə, لِعَدَمِ الْجِنْسِيَّةِ iki tə'nis əlamətinin cinsləri fərqli olduğuna baxmayaraq (حُبْلَى sözünün müfredi "hamilə qadın"dır. Sonunda tə'nis əlamətlərindən elif-i maksura var. Cəmisi olan حُبْلَيَاتٌ sözündəki te hərfi ilə elif-i maksuradan dönən ya hərfi iki fərqli əlamət olmasına baxmayaraq ağırlıq yaratmadı və مُسْلِمَتَاتٌ sözündə olduğu kimi hazf edilmədi)

Mətnin Ümumi Mənası: ضَرَبْنَ feilinin əsli olan ضَرَبَتْنَ sözündəki te hərfi ilə مُسْلِمَاتٌ sözünün əsli olan مُسْلِمَتَاتٌ sözündəki te hərfi, iki tə'nis əlamətinin yan-yana gəlməməsi üçün hazf edilir. Bu iki əlamət, yəni ضَرَبَتْنَ feilindəki cəmi müənnəs nunu ilə tə'nis ta'sı eyni cinsdən olmasalar da, tə'nis ta'sı feildəki ağırlıq səbəbindən hazf edilmişdir. Lakin حُبْلَى sözünün cəmisi olan حُبْلَيَاتٌ bu halın əksinədir. Yəni quruluşunda iki fərqli tə'nis əlaməti olmasına baxmayaraq heç biri hazf edilməmişdir. حُبْلَيَاتٌ sözündəki ya hərfi müfredindəki elif-i maksuradan dönmüşdür, sondakı isə cəmi müənnəs salim sözlər üçün olan te hərfidir.