Kəlimə 4

Əgər sən desən: Nə üçün sözün tərifində 'vaz'ı (qoyulmuşluğu) şərt qoymadın, necə ki, "Söz – tək bir məna üçün qoyulmuş (vaz edilmiş) kəlimədir" deyənlər şərt qoymuşlar? Mən deyərəm: Onlar buna ona görə ehtiyac duydular ki, 'ləfz' sözünü söz üçün cins olaraq götürmüşdülər və ləfz iki yerə bölünür: mövzu (mənalı) və mühmel (mənasız). Buna görə də mühmel (mənasız) olanı tərifə daxil etməmək üçün 'vaz'ı qeyd etməyə ehtiyac duydular. Mən isə söz üçün cins olaraq 'qavl'ı götürdüm və qavl yalnız mövzu (mənalı) olanlara aid olduğundan, bu məni 'vaz'ı şərt qoymaqdan ehtiyacsız etdi. Əgər sən desən: Nə üçün ləfz sözündən qavl sözünə keçdin? Mən deyərəm: Çünki ləfz cins olaraq uzaqdır, həm mənalı, həm də mənasız sözlərə aid olur, necə ki, qeyd etdik. Qavl isə cins olaraq yaxındır, yalnız mənalı sözlərə aid olur. Mantıq əhli nəzərində təriflərdə uzaq cinsləri istifadə etmək qüsurludur.

Əgər sən desən, nə üçün sözün tərifində 'vaz'ı şərt qoymadın, necə ki, "Söz – tək bir məna üçün qoyulmuş ləfzdir" deyənlər şərt qoymuşlar? Mən deyərəm: Onlar buna ona görə ehtiyac duydular ki, ləfz sözünü söz üçün cins olaraq götürmüşdülər. Halbuki ləfz: mənalı və mənasız olaraq iki yerə bölünür. Buna görə də onlar 'vaz'ı qeyd etdilər ki, mühmel, yəni mənasız olan söz tərifə daxil olmasın. Mən isə söz üçün cins olaraq 'qavl'ı götürdüm, ki qavl yalnız mənalı sözlərə aid olur. Bu məni 'vaz'ı istifadə etməkdən ehtiyacsız etdi. Əgər sən desən, nə üçün ləfz sözündən qavl sözünə keçdin? Mən deyərəm: Çünki ləfz həm mənalı, həm də mənasız sözlərə aid olduğundan söz üçün uzaq cinsdir. Qavl isə yalnız mənalı sözlərə aid olduğundan söz üçün yaxın cinsdir. Mantıq əhli nəzərində təriflərdə uzaq cinsləri istifadə etmək qüsurludur.

Mətnin Ümumi Mənası: Əgər sən "Söz – tək bir məna üçün qoyulmuş ləfzdir" deyənlər kimi, nə üçün sözün tərifində 'vaz'ı şərt qoymadın desən; Mən deyərəm: Onlar ləfz sözünü söz üçün cins olaraq götürdüklərinə görə buna ehtiyac duydular. Halbuki ləfz: mənalı və mənasız olaraq iki yerə bölünür. Buna görə də onlar 'vaz'ı qeyd etdilər ki, mühmel, yəni mənasız olan söz tərifə daxil olmasın. Mən isə söz üçün cins olaraq 'qavl'ı götürdüm, ki qavl yalnız mənalı sözlərə aid olur. Bu məni 'vaz'ı istifadə etməkdən ehtiyacsız etdi. Əgər sən desən, nə üçün ləfz sözündən qavl sözünə keçdin? Mən deyərəm: Çünki ləfz həm mənalı, həm də mənasız sözlərə aid olduğundan söz üçün uzaq cinsdir. Qavl isə yalnız mənalı sözlərə aid olduğundan söz üçün yaxın cinsdir. Mantıq əhli nəzərində təriflərdə uzaq cinsləri istifadə etmək qüsurludur.