b. Sülasi məzid bablar

وَ اثْنَا عَشَرَ لِمُنْشَعِبَةِ الثُّلاَثِيِّ، نَحْوُ؛ أَكْرَمَ وَ قَطَّعَ وَ قَاتَلَ وَ تَفَضَّلَ وَ تَضَارَبَ وَ إِنْصَرَفَ وَ إِحْتَقَرَ وَ إِسْتَخْرَجَ وَ إِخْشَوْشَنَ وَ إِجْلَوَّذَ وَ إِحْمَارَّ وَ إِحْمَرَّ أَصْلُهَا إِحْمَارَرَ وَ إِحْمَرَرَ فَأُدْغِمَتَا لِلْجِنْسِيَّةِ وَ تَدُلُّ عَلَيْهِ إِرْعَوَى وَ هُوَ نَاقِصٌ مِنْ بَابِ إِفْعَلَّ وَ لاَ يُدْغَمُ لِإِنْعِدَامِ الْجِنْسِيَّةِ

وَ اثْنَا عَشَرَ otuz beş babdan 12-si, لِمُنْشَعِبَةِ şubəsidir, الثُّلاَثِيِّ sülasi babların, نَحْوُ keçmiş zaman vezinlərinə misal olaraq bunlardır; أَكْرَمَ və قَطَّعَ və قَاتَلَ və تَفَضَّلَ və تَضَارَبَ və إِنْصَرَفَ və إِحْتَقَرَ və إِسْتَخْرَجَ və إِخْشَوْشَنَ və إِجْلَوَّذَ və إِحْمَارَّ və إِحْمَرَّ kimidir. إِحْمَارَّ və إِحْمَرَّ felinin أَصْلُهَا kökləri إِحْمَارَرَ və إِحْمَرَرَ şəklindədir. فَأُدْغِمَتَا lâm-ul-fel idqam olunub, لِلْجِنْسِيَّةِ eyni cins olduğu üçün, وَ تَدُلُّ göstərir, عَلَيْهِ üzərinə, إِرْعَوَى felinin, وَ هُوَ نَاقِصٌ və bu fel naqisdir, مِنْ بَابِ إِفْعَلَّ if'alle babından, وَ لاَ يُدْغَمُ idqama daxil olmur, لِإِنْعِدَامِ الْجِنْسِيَّةِ cinsləri fərqli olduğu üçün.

Mətnin Ümumi Mənası: Bu 35 babın 12-si sülasi məzid üçündür. Bu 12 vezin və məzunlar;

Sülasi Məzid Bablar 12 Nəfərdir
Sülasi Mücerrede 1 hərf əlavə olunmaqla 3 dənə / 3+1
Keçmiş Vezin-Məzun İndiki Vezin-Məzun Məzdar Vezin-Məzun
أَفْعَلَ
أَكْرَمَ
يُفْعِلُ
يُكْرِمُ
إِفْعَالاً
إِكْرَامًا
فَعَّلَ
قَطَّعَ
يُفَعِّلُ
يُقَطِّعُ
تَفْعِيلاً
تَقْطِيعًا
فَاعَلَ
قَاتَلَ
يُفَاعِلُ
يُقَاتِلُ
مُفَاعَلَةً
مُقَاتَلَةً
Sülasi Mücerrede 2 hərf əlavə olunmaqla 5 dənə / 3+2
Keçmiş Vezin-Məzun İndiki Vezin-Məzun Məzdar Vezin-Məzun
إِنْفَعَلَ
إِنْصَرَفَ
يَنْفَعِلُ
يَنْصَرِفُ
اِنْفِعَالاً
إِنْصِرَافًا
إِفْتَعَلَ
إِحْتَقَرَ
يَفْتَعِلُ
يَحْتَقِرُ
اِفْتِعَالاً
إِحْتِقَارًا
إِفْعَلَّ
إِحْمَرَّ
يَفْعَلُّ
يَحْمَرُّ
اِحْمِرَارًا تَفَعَّلَ تَفَضَّلَ يَتَفَعَّلُ يَتَفَضَّلُ تَفَعُّلاً تَفَضُّلًا تَفَاعَلَ تَضَارَبَ يَتَفَاعَلُ يَتَضَارَبُ تَفَاعُلاً تَضَارُبًا Sülasi Mücerrede 3 hərf əlavə edilməklə 4 dənə / 3+3 Mazi Vezin-Mevzun Muzari Vezin-Mevzun Masdar Vezin-Mevzun إِسْتَفْعَلَ إِسْتَخْرَجَ يَسْتَفْعِلُ يَسْتَخْرِجُ اِسْتِفْعَالاً اِسْتِخْرَاجُا إِفْعَوْعَلَ إِخْشَوْشَنَ يَفْعَوْعِلُ يَخْشَوْشِنُ اِفْعِيعَالاً إِخْشِيشَانًا إِفْعَوَّلَ إِجْلَوَّزَ يَفْعَوِّلُ يَجْلَوِّذُ اِفْعِوَّالاً اِجْلِوّاذًا إِفْعَالَّ إِحْمَارَّ يَفْعَالُّ يَحْمَارُّ اِفْعِيلاَلاُ اِحْمِيرَارًا Bu bablardan; İ'lallı Hali إِحْمَارَّ إِحْمَرَّ Əslı إِحْمَارَرَ إِحْمَرَرَ Fiillərin əsli əlavədəki kimidir. Bu fiillərin lam-ul-fiilləri eyni cinsdən olduğu üçün idğama uğramışdır. Lakin; Vezin إِفْعَلَّ Mevzun إِرْعَوَى Cədvəldəki naqis olan fiilin birinci və ikinci lam-ul-fiilləri vav və elif olduğu üçün idğama uğramamışdır.

Klassik Ərəb Dili Dərsləri © 2026

🤖 AI Köməkçi
📜 Söhbət tarixçəsi
📚 › b. Sülasi məzid bablar
🎓
Xoş gəldiniz! Sual soruşun!
اِفْعِلاَلاً