Cəmi Müənnəs Səlimin İrabı

Müfred müənnəs bir ləfzə elif və te hərfi əlavə olunmaqla yaranan cəmi ləfzlərə cəmi müənnəs salim isimlər deyilir. Cəmi müənnəs salimlərin cümlə daxilində ref əlaməti dammə ilə, nəsb və cərr halları isə kəsrə ilədir. 

Müfred Müənnəs	Cəmi Müənnəs Salim
	Ref	Nəsb	Cərr
عَامِلَةٌ	عَامِلَاتٌ	عَامِلَاتٍ	عَامِلَاتٍ
طَالِبَةٌ	طَالِبَاتٌ	طَالِبَاتٍ	طَالِبَاتٍ
مُسْلِمَةٌ	مُسْلِمَاتٌ	مُسْلِمَاتٍ	مُسْلِمَاتٍ
مُمَرِّضَةٌ	مُمَرِّضَاتٌ	مُمَرِّضَاتٍ	مُمَرِّضَاتٍ
سَمَاءٌ	سَمَوَاتٌ	سَمَوَاتٍ	سَمَوَاتٍ

Cəmi Müənnəs Salim İsminə Məsəl və İrabı

Cəmi müənnəs salimin ref halı
جَاءَتْ مُمَرِّضَاتٌ Tibb bacıları gəldi
فِعْلُ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى الْفَتْحِ، لاَ مَحَلَّ لَهُ مِنَ الْإِعْرَابِ	جَاءَ
Mazi feil, fətah üzərinə məbni, irabda yeri yoxdur
لِلتَّأْنِيثِ، لاَ مَحَلَّ لَهَا مِنَ الْإِعْرَابِ	ـتْ
Ta: Tə'nis üçündür, irabda yeri yoxdur
فَاعِلٌ، مَرْفُوعٌ، وَ عَلاَمَةُ رَفْعِهِ الضَّمَّةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ	مُمَرِّضَاتٌ
Fail, mərfu, ref əlaməti sondakı zahir dammədir

Cəmi müənnəs salimin nəsb halı
كَافَأْتُ الطَّالِبَاتِ Qız tələbələri mükafatlandırdım
فِعْلُ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ لِإِتِّصَالِهِ بَضَمِيرِ رَفْعٍ مُتَحَرِّكٍ، لاَ مَحَلَّ لَهُ مِنَ الْإِعْرَابِ	كَافَأَ
Mazi feil, hərəkətli mərfu zamirin qoşulması ilə sükun üzərinə məbni, irabda yeri yoxdur
ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الضَّمِّ فِي مَحَلِّ رَفْعٍ فَاعِلٌ	ـتْ
Bitişik zamir, ref mövqeyində fail olub dammə üzərinə məbnidir
مَفْعُولٌ بِهِ، مَنْصُوبٌ، وَ عَلاَمَةُ نَصْبِهِ الْكَسْرَةُ نِيَابَةً عَنِ الْفَتْحَةِ لِأَنَّهُ جَمْعُ مُؤَنَّثٍ سَالِمٌ	الطَّالِبَاتِ
Məf'ulun bih, mənsub, nəsb əlaməti cəmi müənnəs salim olduğu üçün fətah əvəzinə kəsrədir

Cəmi müənnəs salimin cərr halı
نَظَرْتُ إِلَى السَّمَوَاتِ Səmaya baxdım
فِعْلُ مَاضٍ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ لِإِتِّصَالِهِ بَضَمِيرِ رَفْعٍ مُتَحَرِّكٍ، لاَ مَحَلَّ لَهُ مِنَ الْإِعْرَابِ	نَظَرَ
Mazi feil, hərəkətli mərfu zamirin qoşulması ilə sükun üzərinə məbni, irabda yeri yoxdur
ضَمِيرٌ مُتَّصِلٌ، مَبْنِيٌّ عَلَى الضَّمِّ فِي مَحَلِّ رَفْعٍ فَاعِلٌ	ـتْ
Bitişik zamir, ref mövqeyində fail olub dammə üzərinə məbnidir
حَرْفُ جَرٍّ، مَبْنِيٌّ عَلَى السُّكُونِ، لاَ مَحَلَّ لَهُ مِنَ الْإِعْرَابِ	إِلَى
Cərr hərfi, sükun üzərinə məbni, irabda yeri yoxdur
مَجْرُورٌ بِإِلَى، وَ عَلاَمَةُ جَرِّهِ الْكَسْرَةُ الظَّاهِرَةُ فِي آخِرِهِ. اَلْجَارُّ وَ الْمَجْرُورُ مُتَعَلِّقَانِ بِفِعْلِ نَظَرَ	السَّمَوَاتِ
İla cərr hərfi ilə məcrur, cərr əlaməti sondakı zahir kəsrədir. Cərr və məcrur "nəzərə" feilinə aiddir