Mebni İsimlər

Ümumilikdə aşağıda veriləcək olan isimlər məbnidir;

-Zamirler: Ərəbcədəki bütün zamirlər məbnidir.

هُمْ	هُمَا	هُوَ
أَنْتُمْ	أَنْتُمَا	أَنْتَ

-İsm-i İşaretlər: İkidən başqa bütün ism-i işarələr məbnidir. İkidən olanlar mürəbdir və ikilik sözləri kimi rəfi əlif, nəsbi və cərr halları ya ilə olur;

Rəf	Nəsb	Cərr
هَذَا	هَذَا	هَذَا
هَذَانِ	هَذَيْنِ	هَذَيْنِ

-İsm-i Mevsuller: İkidən başqa bütün ism-i məvsullar məbnidir. İkidən olanlar mürəbdir və ikilik sözləri kimi rəfi əlif, nəsbi və cərr halları ya ilə olur;

Rəf	Nəsb	Cərr
أَلَّذِي	أَلَّذِي	أَلَّذِي
أَلَّذَانِ	أَلَّذَيْنِ	أَلَّذَيْنِ

-İsm-i İstifham: Sual isimlərindən أي "eyyu-hansı" sözü istisna olmaqla digər sual isimləri məbnidir. أي "eyyu-hansı" sözü mürəb və muzaf kimi işlədilir;

أَيُّ كِتَابٍ؟

Hansı kitab?

عَنْ أَيِّ كِتَابٍ تَبْحَثُ؟

Sən hansı kitabdan bəhs edirsən?

-İsm-i Şərt: Şərt isimlərindən أي "eyyu-hansı" sözü istisna olmaqla digər şərt isimləri məbnidir. أي "eyyu-hansı" sözü mürəb və muzaf kimi işlədilir;

أَيُّ مَنْ يَقُمْ أَقُمْ

Kim qalxsa, mən də qalxaram

إِلَى أَيِّ رَجُلٍ تَنْظُرْ أَنْظُرْكَ

Sən hansı adama baxsan, mən də sənə baxaram

-İsm-i Fiillər: Bu sözlər feil mənasına malik isimlərdir və amillərdən təsirlənmir, buna görə də məbnidir;

صَهْ	شَتَّانَ	هَيْهَاتَ	آمِينَ
sus	ayrıldı	uzaq oldu	qəbul et

-Bəzi Zərflər: Bəzi zərflər və izafətdən ayrılan mübhəm zərflər də məbnidir;

-anda	إِذْ
-anda	إِذَا
-dən bəri	مُذْ
-dən bəri	مُنْذُ
-cihəti	حَيْثُ
-keçmiş zaman	قَطُّ
dünən	أَمْسِ
indi	اَلْآنَ
yanında	لَدُنْ
yanında	لَدَى
sonra	بَعْدُ
əvvəl	قَبْلُ
sol	يَسَارُ
sağ	يَمِينُ
alt	تَحْتُ
üst	فَوْقُ
arxa	خَلْفُ
ön	أَمَامُ

-Münada: Müfrəd olan xüsusi isimlərdən olan münadalar məbnidir;

يَا زَيْدُ

Ey Zeyd

-Linefyil Cins Lâ'nın İsmi: Cinsdən hökmü inkar edən lâ-nın ismi muzaf və ya şibh-i muzaf olmadığı zaman nəsb edildiyi hal üzrə (fətah) məbnidir;

لاَ بِنْتَ فِي الْبَيْتِ

Evdə bir qız yoxdur

لاَ بِنْتَيْنِ فِي الْبَيْتِ

Evdə iki qız yoxdur

لاَ بَنَاتٍ فِي الْبَيْتِ

Evdə qızlar yoxdur

Əlaməti	Rəf	Nəsb	Cərr
Lâ-nın İsimləri	بِنْتَ	بِنْتَيْنِ	بَنَاتٍ
Cinsi	Müfrəd	İkilik	Cəm

-Mürekkəb Sayılar: 11-dən 19-a qədər olan sayılar mürəkkəb sayılardır və hər iki hissəsi (birlik və onluq mərtəbəsi) fətah üzrə məbnidir, lakin 12 sayısının birlik mərtəbəsi (yəni 2) mürəbdir;

Rəf	Nəsb	Cərr
أَحَدَ عَشَرَ	أَحَدَ عَشَرَ	أَحَدَ عَشَرَ
إِحْدَى عَشْرَةَ	إِحْدَى عَشْرَةَ	إِحْدَى عَشْرَةَ
إِثْنَا عَشَرَ	إِثْنَيْ عَشَرَ	إِثْنَيْ عَشَرَ
إِثْنَتَا عَشْرَةَ	إِثْنَتَيْ عَشْرَةَ	إِثْنَتَيْ عَشْرَةَ

İlk iki sətirdə 11 sayısının müzekkər və müənnəs maddud üçün gələn və hər iki cüzü də fətah üzrə məbni olan mürəkkəb sayılar göstərilib. Alt iki sətirdə isə müzekkər və müənnəs maddud üçün gələn 12 sayı göstərilib. 12 sayının birlik mərtəbəsi mürəbdir, nəsb və cərr halında ikilik kimi ya ilə irablanır.

-Ardıcıl təkrar olunan və ya ziddləri ilə işlədilən sözlər də məbnidir;

صَبَاحَ مَسَاءَ

Səhər axşam

لَيْلَ نَهَارَ

Gecə gündüz

كَيْتَ كَيْتَ

belə-belə

بَيْنَ بَيْنَ

İkisi arası

بَيْتَ بَيْتَ

yan-yana

-Feâli فَعَالِ vəznindən gələn sözlər: Bu vəzndən gələn sözlər ya əmr mənasındadır, ya da müənnəs bir xüsusi isimdir;

Daxil ol	نَزالِ
Tərk et	تَرَاكِ
Eşit	سَمَاعِ
Qatam	قَطَامِ
Rakaş	رَقَاشِ
Hazam	حَذَامِ