Hazf olunan muzafın-ileyhdən əvəz olaraq muzafın tənvinlənməsi

Əgər belə olmasa, yəni atıf və təkrar olmasa, onda muzaf olduğu kimi qalmaz, əksinə, muzaf tenvinlənir, bu tenvin muzafun-ileyhin hazf olunmasına əvəz olaraq əlavə edilir, əgər muzaf məqsəd (qayə) deyilsə. Misal olaraq Allah-Təalanın bu sözü kimi: وَ كُلاًّ آتَيْنَاهُ (Biz hamısına verdik) və həmçinin: حِينَئِذٍ وَ يَوْمَئِذٍ (O anda və o gündə), yəni hər birinə, və o anda belə olduğu zaman, və o gündə belə olduğu zaman.

Mətnin ümumi mənası: Əgər muzaf əvvəlki kimi atıf və təkrar olmasa, onda muzafun-ileyhin hazf olunmasına əvəz olaraq muzafa tenvin əlavə edilir. Misal olaraq:

وَ كُلاًّ آتَيْنَاهُ

"Biz hamısına verdik" (Ənbiya 79-cu ayədə olduğu kimi), əsli:

وَ كُلَّ وَاحِدٍ آتَيْنَاهُ

"Biz hər birinə verdik" kimi. Burada كُلَّ muzafının muzafun-ileyhi olan وَاحِدٍ sözü ayədə hazf olunub və buna əvəz olaraq كُلَّ olan muzaf tenvinlənib كُلاًّ olub.

Digər misallar:

حِينَئِذٍ وَ يَوْمَئِذٍ

"O anda və o gündə" ifadələrinin təqdiri:

حِينَ إِذْ كَانَ كَذَا

"Durum belə olduğu anda" ifadəsində حِينَ sözü izafə edildiyi إِذْ sözünün muzafun-ileyhi olan كَانَ كَذَا cümləsi hazf olunub və o hazf olunan muzafun-ileyhin əvəzi olaraq tenvin إِذْ sözünə əlavə edilib və إِذٍ olub, sonra isə حِينَ ilə birləşdirilib حِينَئِذٍ halını alıb.

يَوْمَ إِذْ كَانَ كَذَا

"Durum belə olduğu gün" ifadəsi də eyni şəkildədir. يَوْمَ sözünün izafə edildiyi إِذْ sözünün muzafun-ileyhi olan كَانَ كَذَا cümləsi hazf olunub və o hazf olunan muzafun-ileyhin əvəzi olaraq tenvin إِذْ sözünə əlavə edilib və إِذٍ olub, sonra isə يَوْمَ ilə birləşdirilib يَوْمَئِذٍ halını alıb.