7. Nəfy-i Cins Olan Lâ-nın Xəbəri

وَ السَّابِعُ؛ خَبَرُ لاَ لِنَفْيِ الْجِنْسِ وَ حُكْمُهُ أَيْضًا كَحُكْمُ خَبَرِ الْمُبْتَدَإِ، نَحْوُ؛ لاَ غُلاَمَ رَجُلٍ عِنْدَنَا

وَ السَّابِعُ Doqquz ədəd olan mamul-u mərfuların yeddincisi; خَبَرُ لاَ lâ-nın xəbəridir, elə lâ ki; لِنَفْيِ الْجِنْسِ cinsdən hökmü inkar edən lâ, وَ حُكْمُهُ və cinsin inkarı üçün olan lâ-nın xəbərinin hökmü, أَيْضًا eyni şəkildə inne babında olduğu kimi, كَحُكْمُ خَبَرِ الْمُبْتَدَإِ mübtədanın xəbərinin hökmü kimidir. Lakin cinsin inkarı üçün olan lâ-nın xəbəri zərf olsa belə, isminin önünə keçə bilməz. نَحْوُ misalı belədir; لاَ غُلاَمَ رَجُلٍ عِنْدَنَا "Hər hansı bir kişinin uşağı yanımızda yoxdur" ifadəsindəki عِنْدَ sözü kimidir.

Mətnin Ümumi Mənası: 9 ədəd olan mamul-u mərfuların yeddincisi cinsin inkarı üçün olan lâ-nın xəbəridir. Bu xəbərinin hökmü inne babında olduğu kimi mübtədanın xəbərinin hökmü kimidir. Lâ-nın xəbəri zərf olsa belə, lâ-nın isminin önünə keçə bilməz. Misal;

لاَ غُلاَمَ رَجُلٍ عِنْدَنَا

"Hər hansı bir kişinin uşağı yanımızda yoxdur" ifadəsindəki عِنْدَ sözü kimidir. Bu ifadədə olan عِنْدَ "yanımızda, qatımızda" zərfi məcburi şəkildə gizli olan كَائِنٌ ism-i failinə aid olan, yəni mütəəlliq olan bir zərf-i müstəqardır. Mahallən mərfudur və cinsin inkarı üçün olan lâ-nın xəbəridir. غُلاَمَ رَجُلٍ ifadəsi bir isim tamlamasıdır və غُلاَمَ sözü muzaf, رَجُلٍ muzafun ileyh və mecrurdur. غُلاَمَ sözü murebtir və cinsin inkarı üçün olan lâ-nın ismi olmaqla yanaşı, lafzən mansubdur.