Müənnəs isim

الْمُؤَنَّثُ؛ O söz ki, onda müenneslik (dişilik) alameti ya zahiren, ya da gizli şəkildə vardır. Bu alametlər: sonda "tə" hərfi dayanıb "hə" kimi oxunması, məsələn; ظُلْمَةٍ (zulmət – qaranlıq) və شَمْسٍ (şəms – günəş); həmçinin "məqsura əlif" (qısa əlif), məsələn; حُبْلَى (hublə – hamilə) və دَعْوَى (dəvva – dava); və "məmduda əlif" (uzun əlif), məsələn; حَمْرَاءَ (həmra – qırmızı).

وَ الْمُؤَنَّثُ؛ Müennes isim, مَا elə bir şeydir ki, فِيهِ onun içində, عَلاَمَةُ التَّأْنِيثِ müenneslik alaməti, لَفْظًا أَوْ تَقْدِيرًا ya zahiri, ya da gizli şəkildə olur. وَ هِيَ və bu alamet, التَّاءُ tə hərfidir, الْمَوْقُوفُ عَلَيْهَا onun üzərində dayanıb hə kimi oxunur, نَحْوُ misal; ظُلْمَةٍ (zulmət – qaranlıq) və شَمْسٍ (şəms – günəş). Müenneslik alamətlərindən biri də وَ الْأَلِفُ الْمَقْصُورَةُ – məqsura əlifdir (qısa əlif), misal; حُبْلَى (hublə – hamilə) və دَعْوَى (dəvva – dava). Digər alamət isə وَ الْأَلِفُ الْمَمْدُودَةُ – məmduda əlifdir (uzun əlif), misal; حَمْرَاءَ (həmra – qırmızı).

Mətnin Ümumi Mənası: Müennes isim nahiv alimlərinə görə, özündə müenneslik alaməti olan sözlərdir. Bu alamət zahiri və ya gizli ola bilər. Gizli olanlarda dişilik alaməti mənəvidir, əlavə hərf və s. onun müennesliyini göstərmir. Zahiri müenneslərdə isə bir neçə fərqlilik var. Müenneslik alaməti üçdür: birincisi, sözün sonunda dayanıb hə kimi oxunan tə hərfidir (alfabedəki qapalı tə). İkinci alamət məqsura əlifdir – qısa oxunan əlif, yazıda nöqtəsiz ya kimi görünür. Üçüncü alamət məmduda əlifdir – uzun oxunan əlif, yazıda həmzə ilə yazılır.

Təqdirî Müennes	شَمْسٌ	Günəş
Mənəvi Müənnəs	زَيْنَبُ	Zeynəb
Ta'lı Müənnəs	ظُلْمَةٌ	Qaranlıq
Elif-i Maksura	حُبْلَى	Hamilə
	دَعْوَى	Dava
Elif-i Məmdudə	حَمْرَاءُ	Qırmızı
	صَحْرَاءُ	Səhra