Bariz və muttasıl olan zamirin mövqeləri
وَ أَمَّا الْبَارِزُ الْمُتَّصِلُ isə bariz muttasıl zamirə gəldikdə, فَفِي تَثَانِي الْأَفْعَالِ fiillərin təsniyələrində olur və هُوَ الْأَلِفُ bu zamir əlif hərfidir. Misal üçün: ضَرَبَا, ضَرَبَتَا, ضَرَبَتُمَا, يَضْرِبَانِ, تَضْرِبَانِ, لِيَضْرِبَا, لِتَضْرِبَا, إِضْرِبَا, لاَ يَضْرِبَا, لاَ تَضْرِبَا. وَ فِي جَمْعِهَا الْمُذَكَّرِ və cəmi müzekkərdə isə هُوَ الْوَاوُ vav hərfidir. Misal üçün: ضَرَبُوا, ضَرَبْتُمْ (əsli ضَرَبْتُمُوا), يَضْرِبُونَ, تَضْرِبُونَ, لِيَضْرِبُوا. وَ فِي جَمْعِهَا الْمُؤَنَّثِ və cəmi müənnəsdə isə هُوَ النُّونُ nun hərfidir. Misal üçün: ضَرَبْنَ, ضَرَبْتُنَّ, يَضْرِبْنَ, تَضْرِبْنَ, لِيَضْرِبْنَ, لِتَضْرِبْنَ, لاَ يَضْرِبْنَ, لاَ تَضْرِبْنَ. وَ فِي الْمُخَاطَبِ الْمُفْرَدِ həm müfrəd müzakker, həm də müfrəd müənnəs müxatabda və الْمُتَكَلِّمِ وَحْدَهُ tək danışan şəxs üçün keçmiş zamanda هُوَ التَّاءُ ta hərfidir. Misal üçün: ضَرَبْتُ (ta hərfinin dammə, fətə və kəsrə ilə). وَ مُتَكَلِّمِ مَعَهُ غَيْرُهُ və danışan şəxs başqası ilə birlikdə keçmiş zamanda isə هُوَ نَا na şəkilçisidir. Misal üçün: ضَرَبْنَا. وَ فِي الْمُخَاطَبَةِ الْمُفْرَدَةِ müfrəd müənnəs müxatabda keçmişdən başqa zamanlarda isə هُوَ الْيَاءُ ya hərfidir. Misal üçün: تَضْرِبِينَ, إِضْرِبِي, لاَ تَضْرِبِي.
Mətnin Ümumi Mənası: Bariz muttasıl zamirə gəldikdə;
*Bariz muttasıl zamir fiillərin təsniyələrində olur və bu əlif hərfidir.
| Təsniyələrdə Bariz Muttasıl Zamir Olan Əlif Hərfi | |
| Keçmiş zaman fiili, müfrəd müzakker qeyb | ضَرَبَا |
| Keçmiş zaman fiili, müfrəd müənnəs qeybə | ضَرَبَتَا |
| Keçmiş zaman fiili, təsniyə müzakker qeyb | ضَرَبَتُمَا |
| Keçmiş zaman fiili, təsniyə müənnəs qeybə | ضَرَبَتُمَا |
| İndiki zaman fiili, təsniyə müzakker qeyb | يَضْرِبَانِ |
| İndiki zaman fiili, təsniyə müənnəs qeybə | تَضْرِبَانِ |
| Əmr-i qeyb, təsniyə müzakker qeyb | لِيَضْرِبَا |
| Əmr-i qeyb, təsniyə müənnəs qeybə | لِتَضْرِبَا |
| Əmr-i hazır, təsniyə müzakker qeyb | إِضْرِبَا |
| Əmr-i hazır, təsniyə müənnəs qeybə | إِضْرِبَا |
| Nəhy-i hazır, təsniyə müzakker qeyb | لاَ يَضْرِبَا |
| Nəhy-i hazır, təsniyə müənnəs qeybə | لاَ تَضْرِبَا |
*Bariz muttasıl zamir cəmi müzekker fiillərdə olur və bu vav hərfidir.
| Cəmi müzekkerlərdə Bariz Muttasıl Zamir Olan Vav Hərfi | |
| Keçmiş zaman fiili, cəmi müzekker qeyb | ضَرَبُوا |
| Keçmiş zaman fiili, cəmi müzekker müxatab | ضَرَبْتُمْ |
| Əsli | ضَرَبْتُمُوا |
| Muzari fel, cəm kişi üçüncü şəxs | يَضْرِبُونَ |
| Muzari fel, cəm kişi ikinci şəxs | تَضْرِبُونَ |
| Əmr üçüncü şəxs, cəm kişi üçüncü şəxs | لِيَضْرِبُوا |
| Əmr hazır, cəm kişi ikinci şəxs | إِضْرِبُوا |
| Qadağan üçüncü şəxs, cəm kişi üçüncü şəxs | لاَ يَضْرِبُوا |
| Qadağan hazır, cəm kişi ikinci şəxs | لاَ تَضْرِبُوا |
*Aşkar birləşik zamir cəm qadın felində olur və bu da nun hərfidir.
| Cəm Qadınlarda Aşkar Birləşik Zamir Olan Nun Hərfi | |
| Mazi fel, cəm qadın üçüncü şəxs | ضَرَبْنَ |
| Mazi fel, cəm qadın ikinci şəxs | ضَرَبْتُنَّ |
| Əsl | ضَرَبْتُمْنَ |
| Muzari fel, cəm qadın üçüncü şəxs | يَضْرِبْنَ |
| Muzari fel, cəm qadın ikinci şəxs | تَضْرِبْنَ |
| Əmr üçüncü şəxs, cəm qadın üçüncü şəxs | لِيَضْرِبْنَ |
| Əmr hazır, cəm qadın ikinci şəxs | إِضْرِبْنَ |
| Qadağan üçüncü şəxs, cəm qadın üçüncü şəxs | لاَ يَضْرِبْنَ |
| Qadağan hazır, cəm qadın ikinci şəxs | لاَ تَضْرِبْنَ |
*Aşkar olan merfu birləşik zamir, tək kişi ikinci şəxs və tək qadın ikinci şəxs, birinci şəxs tək və birinci şəxs cəm formalarında olur. Birinci şəxs təkdə mazi formunda dammalı, kesralı və ya fethalı olan ta hərfidir. Birinci şəxs cəmdə mazi formunda isə -na şəkilçisidir.
| Mazi formunda birinci şəxslərdə və tək mühatablarda merfu birləşik zamir olan Ta hərfi | |
| Mazi fel, birinci şəxs tək | ضَرَبْتُ |
| Mazi fel, tək kişi ikinci şəxs | ضَرَبْتَ |
| Mazi fel, tək qadın ikinci şəxs | ضَرَبْتِ |
| Mazi fel, birinci şəxs cəm | ضَرَبْنَا |
*Aşkar birləşik zamir tək qadın ikinci şəxs olan fellərdə mazi formundan başqa formda olur və bu da ya hərfidir.
| Mazi xaricində tək qadın ikinci şəxs formalarında aşkar birləşik zamir olan Ya hərfi | |
| Muzari fel, tək qadın ikinci şəxs | تَضْرِبِينَ |
| Əmr hazır, tək qadın ikinci şəxs | إِضْرِبِي |
| Qadağan hazır, tək qadın ikinci şəxs | لاَ تَضْرِبِي |