3.2.2 İsim Cümləsi

وَ إِسْمِيَّةٌ؛ وَ هِيَ الْمُرَكَّبَةُ مِنَ الْمُبْتَدَإِ وَ الْخَبَرِ أَوْ مِنِ اسْمِ الْحَرْفِ الْعَامِلِ وَ خَبَرِهِ، نَحْوُ؛ زَيْدٌ قَائِمٌ وَ إِنَّ زَيْدًا قَائِمٌ

İSMİYYƏ isim cümləsi, وَ هِيَ الْمُرَكَّبَةُ mürəkkəbdir, tərkib olunub, مِنَ الْمُبْتَدَإِ mübtədadan, وَ الْخَبَرِ və xəbərdən, أَوْ və ya, مِنِ اسْمِ ismindən, الْحَرْفِ hərfin, الْعَامِلِ amil olan, وَ خَبَرِهِ və xəbərindən, نَحْوُ misalı belədir; زَيْدٌ قَائِمٌ “Zeyd ayaqdadır” və إِنَّ زَيْدًا قَائِمٌ “Həqiqətən Zeyd ayaqdadır” kimi.

Mətnin Ümumi Mənası: Əslində məmul olmayan, lakin ikinci hissənin (həmişə məmul olanlar) yerində olduğu üçün məmul olan və iki hissədən ibarət olan ifadələrdən ikincisi cümlənin ikinci hissəsi isim cümləsidir. İsim cümləsi mübtəda və xəbərdən, yaxud amil olan bir hərfin ismindən və xəbərindən tərkib olunaraq yaranır. Misal;

زَيْدٌ قَائِمٌ

“Zeyd ayaqdadır” tərkibində Zeyd sözü mübtədadır və qaim sözü isə onun xəbəridir. Mübtəda və xəbəri ilə birlikdə bir isim cümləsidir.

إِنَّ زَيْدًا قَائِمٌ

“Həqiqətən Zeyd ayaqdadır” tərkibində isə inne sözü ismini nəsb, xəbərini rəf edən fiilə bənzəyən hərflərdəndir. Zeydən sözü inne sözünün ismi, qaimun sözü isə xəbəridir. İnne sözü ismi və xəbəri ilə birlikdə isim cümləsini meydana gətirir.