Alət İsmi

İsm-i alətə gəldikdə, o elə bir şeydir ki, fail (işi görən) onunla məfulə (iş görülənə) təsir çatdırmaq üçün istifadə edir. İsm-i alət "mihlab", "miksəhə", "miftah", "misfah" kimi nümunələrdə gəlir. Onlar "mirqah" sözünü də bu qayda üzrə demişlər. Kim "mirqah" sözündə mim hərfini fətah oxuyarsa, məkan mənasını nəzərdə tutmuş olur. "Midhun", "mus'ut", "mudəqq", "munxul", "mukhulə", "muhruzə" sözləri isə mim və ayn hərfləri dammə ilə oxunur və bu sözlər qaydadan kənar (şaz) sayılır. "Midəqq" və "midəqqə" sözləri isə qaydaya uyğun gəlir.

Mətnin ümumi mənası: İsm-i alət formasına gəldikdə, o, failin öz üzvlərini istifadə edərək məfulə təsir çatdırmaq üçün istifadə etdiyi alətin adıdır.

مِحْلَبٌ

مِكْسَحَةٌ

مِفْتَاحٌ

مِصْفَاةٌ

Ərəb dilində yüksəlmə aləti, yəni "pilləkən" üçün;

مِرْقَاةٌ	مَرْقَاةٌ
İsm-i alət	İsm-i məkan

deyiblər və mim hərfini fəthə etsən, məkan mənası nəzərdə tutulur. Aşağıdakı ifadələr də şazz olaraq gəlmişdir;

yağdan	مُدْهُنٌ
qutu	مُسْعُطٌ
qırmanc	مُدُقٌّ
ələk	مُنْخُلٌ
sürmə qabı	مُكْحُلَةٌ
isitmə qabı	مُحْرُضَةٌ