Mukəddimə

أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Həmd onun sahibinə, salavat onun peyğəmbərinə, ailəsinə və onun ədəbini öyrənən səhabələrinə olsun. Amma sonra; bu faydalı izahlar məşriq və məğribdə məşhur olan alim Şeyx İbnül-Hacibin Kafiye adlı əsərindəki çətin yerləri həll etmək üçün kifayət edən və faydalı bilgilərdir. Allah ona rəhmət etsin, günahlarını bağışlasın və onu cənnətinin ortasında yerləşdirsin. Bu faydalı bilgiləri əziz oğlum Ziyaəddin Yusif üçün ipə muncuq düzmək kimi və ipə qiymətli daş taxmaq kimi izah etdim. Allah onu kədər və üzüntü gətirən səbəblərdən qorusun. Əsərimə "El-Fəvaid uz-Ziyaiyyə" adını verdim. Çünki Ziyaəddin bu kitab üçün "ilət-i qayiə" kimidir. Allah onu və digər yeni başlayan tələbələri bu bilgilərlə faydalandırsın. Uğurum yalnız Allahın köməyi ilədir, O mənə kifayətdir, nə gözəl vəkil və hamidir.

El-Fəvaid uz-Ziyaiyyə

Həmd, həmdin sahibinədir. Onun peyğəmbərinə, ailəsinə və onun tərbiyəsi ilə böyüyən səhabələrinə Allah rəhmət etsin.

Sözünü edəcəyim bu izahlar, şərqdə və qərbdə məşhur olan alim Şeyx İbnül-Hacibin Kafiye adlı əsərindəki çətin yerləri həll etmək üçün kifayət edən və faydalı bilgilərdir. Uca Allah onun (İbnül-Hacibin) günahlarını bağışlasın və onu cənnətinin ortasında yerləşdirsin.

Bu faydalı bilgiləri dəyərli oğlum Ziyaəddin Yusif üçün ipə muncuq düzmək kimi və ipə qiymətli daş taxmaq kimi izah etdim. Allah onu kədər və üzüntü gətirən səbəblərdən qorusun. Əsərimə "El-Fəvaid uz-Ziyaiyyə" adını verdim. Çünki Ziyaəddin bu kitab üçün "ilət-i qayiə" kimidir. Allah onu və digər yeni başlayan tələbələri bu bilgilərlə faydalandırsın. Uğurum yalnız Allahın köməyi ilədir, O mənə kifayətdir, nə gözəl vəkil və hamidir.

Bilin ki, şeyx (Allah ona rəhmət etsin) risaləsinin başında Allahın həmdini gətirməmişdir. Bunun səbəbi, öz kitabını yazdığı üçün onun kitabının sələf alimlərinin kitablarına bənzəmədiyini və onların adətini qəbul edib kitabının əvvəlinə həmd gətirəcək qədər kitabının uca olmadığını düşünməsidir. Bu onun nəfsini sındırmaq niyyətində olduğunun sübutudur. Kitaba alınmadan Uca Allaha həmd etmək mümkün olduğu üçün mütləq həmdsiz başladığı da düşünülməz və bərəkəti də kəsilmiş olmaz.

İbnül-Hacib kitabının başına həmd gətirməmişdir. Bunun səbəbi, özünün yazdığı üçün kitabının sələf alimlərinin kitablarına bənzəmədiyini və onların adətini qəbul edib kitabının əvvəlinə həmd gətirəcək qədər kitabının uca olmadığını düşünməsidir. Bu onun nəfsini sındırmaq niyyətində olduğunun sübutudur. Kitaba alınmadan Uca Allaha həmd etmək mümkün olduğu üçün mütləq həmdsiz başladığı da düşünülməz və bərəkəti də kəsilmiş olmaz.

İlət-i Qayiə: Səbəb olduğu şeydən təsəvvür baxımından əvvəl, meydana gəlmə baxımından isə sonra olan səbəbə deyilir. Burada Müəllifin oğlu həm təsəvvür, həm də meydana gəlmə baxımından kitabdan əvvəl gəlir.