b. Hərf ilə Mureb İsimlər
Cəmi Müzəkkər Salim İsimlər
Ref halında vav, nəsb və cerr halında isə ya ilə irablanan, cəmi müzəkkər isimlərə deyilir.
جَاءَ الْمُعَلِّمُونَ
Müəllimlər gəldi
رَأَيْتُ الْمُعَلِّمِينَ
Müəllimləri gördüm
تَكَلَّمْتُ مَعْ الْمُعَلِّمِينَ
Müəllimlərlə danışdım
| Cəmi Müzəkkər Salim İsimlər | ||
| ref halı | vav ilə | الْمُعَلِّمُونَ |
| nəsb halı | ya ilə | الْمُعَلِّمِينَ |
| cerr halı | ya ilə | الْمُعَلِّمِينَ |
Təsniyə İsimlər
Ref halında əlif, nəsb və cerr halında isə ya ilə irablanan ikili isimlərə deyilir.
جَاءَ الْوَلَدَانِ
İki uşaq gəldi
رَأَيْتُ الْوَلَدَيْنِ
İki uşağı gördüm
تَكَلَّمْتُ مَعْ الْوَلَدَيْنِ
İki uşaqla danışdım
| Təsniyə İsimlər | ||
| ref halı | əlif ilə | الْوَلَدَانِ |
| nəsb halı | ya ilə | الْوَلَدَيْنِ |
| cerr halı | ya ilə | الْوَلَدَيْنِ |
Əsma-i Sittə
Ref halında vav, nəsb halında əlif və cerr halında isə ya ilə irablanan altı ismə əsma-i sittə deyilir.
| 6 isim & Əsma-i Sittə | ||
| Ref Hali | Nəsb Hali | Cerr Hali |
| أَبُوكَ | أَبَاكَ | أَبِيكَ |
| أَخُوكَ | أَخَاكَ | أَخِيكَ |
| حَمُوكِ | حَمَاكِ | حَمِيكِ |
| فُوكَ | فَاكَ | فِيكَ |
| ذُو | ذَا | ذِي |
| هَنُوكَ | هَنَاكَ | هَنِيكَ |
جَاءَ أَبُوكَ
Atan gəldi
رَأَيْتُ أَبَاكَ
Atanı gördüm
تَكَلَّمْتُ مَعْ أَبِيكَ
Atanla danışdım
| Əsma-i Sittə - Zamirə Müzaf | ||
| ref halı | vav ilə | أَبُوكَ |
| nəsb halı | əlif ilə | أَبَاكَ |
| cerr halı | ya ilə | أَبِيكَ |
Göründüyü kimi, əsma-i sittə olan sözlər zamirə müzaf olarsa, hərf ilə tam irab alırlar, yəni ref halında vav, nəsb halında ya və cerr halında isə kəsrə alırlar. Əgər zamirə müzaf olmadan tək başına istifadə olunarsa, hərf ilə irablanır ki, bu hərflər də tam iraba uyğundur, yəni ref halı dammə ilə, nəsb halı fətə ilə və cerr halı isə kəsrə ilə olur.
جَاءَ أَبٌ
Bir ata gəldi
رَأَيْتُ أَبًا
Bir ata gördüm
تَكَلَّمْتُ مَعْ أَبٍ
Bir ata ilə danışdım
| Əsma-i Sittə - Zamirsiz | ||
| ref halı | dammə ilə | أَبٌ |
| nəsb halı | fətə ilə | أَبًا |
| cerr halı | kəsrə ilə | أَبٍ |