b. Bedel-i Ba'z

Bedel olan ifadə, tabe olduğu ifadənin, yəni mübdelun minh-in bir hissəsini və ya parçasını izah edirsə, bu bedelə bedel-i ba'z deyilir. Bedel-i ba'z, tabe olduğu mübdelun minh-in bir hissəsini əhatə edir. Bedel-i ba'zda mübdelun minh-ə qayıdan bir bitişik əvəzlik (zəmir) olmalıdır.

لَمْ أَقْرَأِ الْكُتُبَ ثُلُثَهُمْ

Kitabların üçdə birini oxumadım

Bu cümlədə ثُلُثَ ifadəsi الْكُتُبَ ifadəsindən bedeldir. الْكُتُبَ ifadəsi isə mübdelun minh-dir. Bedel olan ثُلُثَ ifadəsi, mübdelun minh olan الْكُتُبَ ifadəsinin bir hissəsini, parçasını bildirir. "Kitabların üçdə biri" kimi. Yuxarıda da qeyd etdiyimiz kimi, bedel-i ba'zda mübdelun minh-ə qayıdan bir əvəzlik olmalıdır, mübdelun minh cəm və müzekkər formada olduğu üçün bedel olan ifadəyə هُمْ əvəzliyi əlavə olunub. Məhz belə, mübdelun minh-in bir hissəsini bildirən ifadələrə bedel-i ba'z deyilir.

أَكَلْتُ الْخُبْزَ نِصْفَهَا

Çörəyin yarısını yedim

Bu cümlədə نِصْفَ ifadəsi الْخُبْزَ ifadəsindən bedeldir. الْخُبْزَ ifadəsi isə mübdelun minh-dir. Bedel olan نِصْفَ ifadəsi, mübdelun minh olan الْخُبْزَ ifadəsinin bir hissəsini, parçasını bildirir. "Çörəyin yarısı" kimi. Yuxarıda da qeyd etdiyimiz kimi, bedel-i ba'zda mübdelun minh-ə qayıdan bir əvəzlik olmalıdır, mübdelun minh müfrəd və müənnəs formada olduğu üçün bedel olan ifadəyə هَا əvəzliyi əlavə olunub. Məhz belə, mübdelun minh-in bir hissəsini bildirən ifadələrə bedel-i ba'z deyilir.

نَظُفَتْ أُمِّي بِالْبَيْتِ نِصْفِهِ

Anam evin yarısını təmizlədi

Bu cümlədə نِصْفِ ifadəsi الْبَيْتِ ifadəsindən bedeldir. الْبَيْتِ ifadəsi isə mübdelun minh-dir. Bedel olan نِصْفِ ifadəsi, mübdelun minh olan الْبَيْتِ ifadəsinin bir hissəsini, parçasını bildirir. "Evin yarısı" kimi. Yuxarıda da qeyd etdiyimiz kimi, bedel-i ba'zda mübdelun minh-ə qayıdan bir əvəzlik olmalıdır, mübdelun minh müfrəd və müzekkər formada olduğu üçün bedel olan ifadəyə هُ əvəzliyi əlavə olunub. Məhz belə, mübdelun minh-in bir hissəsini bildirən ifadələrə bedel-i ba'z deyilir.