İzafətin İrabı

دَخَلَ زَيْدٌ حَدِيقَةَ الْبَيْتِ

Zeyd evin bağçasına daxil oldu

Cümlənin irabı (üzvləri);

دَخَلَ

Fəthə üzərində məbni olan keçmiş zaman feil

زَيْدٌ

Dammə ilə mərfu olan "dəxələ" feilinin faili

حَدِيقَةَ

Aşkar fəthə ilə "dəxələ" feilinin təsiri ilə mefulun bih və məkan zərfi, eyni zamanda özündən sonra gələn "əl-beyt" sözünün muzafı

الْبَيْتِ

Kəsrə ilə məcrur olan muzafun ileyh

مُدَرِّسُو الْمَدْرَسَةِ لَمْ يَأْكُلُوا الطَّعَامَ

Məktəbin müəllimləri yemək yemədilər

Cümlənin irabı (üzvləri);

مُدَرِّسُو

Vav ilə mərfu mübtəda olan cəmi müzekkər salim isim və eyni zamanda "əl-mədrəsə" sözünün muzafıdır. Məlum olduğu kimi, cəmi müzekkər salimlər muzaf olduqda sonundakı nun düşür

الْمَدْرَسَةِ

"Mudərrisu" sözünün muzafun ileyhidir və ləfzi kəsrə ilə məcrurdur

لَمْ

Nəfi hərfidir və sükun üzərində məbnidir

 يَأْكُلُوا

Cəzm əlaməti olan nun hərfinin hazfı ilə meydana gələn və "ləm" edatı ilə məcrur olan isim

الطَّعَامَ

"Yəkulû" sözünün mefulun bih sarihidir və fəthə üzərindədir.

خَرَجَ زَيْدٌ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ أَخُوهُ

Zeyd, qardaşı yatmamışdan əvvəl çıxdı

Cümlənin irabı (üzvləri);

خَرَجَ

Fəthə üzərində məbni olan məlum keçmiş zaman feil

زَيْدٌ

Dammə ilə mərfu olan "xərəcə" feilinin faili

قَبْلَ

Fəthə ilə mənsub olan zaman zərfi və eyni zamanda özündən sonra gələn bütün cümlənin muzafı

أَنْ

Muzari feilini nəsub edən edatlardandır və sükun üzərində məbnidir

 يَنَامَ

Əvvəlindəki nəsub edən tərəfindən fəthə əlaməti ilə mənsub olmuş məlum muzari feil

أَخُو

Vav ilə mərfu olan faildir, əsmayi-xəmsədəndir və özündən sonra gələn sözün muzafıdır

هُ

"Ehu" sözünün dammə üzərində məbni olan muzafun ileyhi, məhəllən məcrurdur. "Ən" edatından dolayı məsdəri müəvvəldir, mənsub muzari feil ilə fail olan "ehu" sözü muzaf olan "qabla" sözünün cərr məhəlində olan muzafun ileyhdır